سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کرد املاک مورد معامله از نظر نوع سند مالکیت به سه دسته تقسیم می‌شوند. این تفکیک، چارچوب الزام ثبت رسمی معاملات را مشخص می‌کند و هدف آن کاهش ریسک حقوقی و شفافیت در نقل‌وانتقال‌هاست.
در دسته نخست، املاک دارای سند مالکیت حدنگار سبزرنگ قرار می‌گیرند؛ اسنادی که پس از لازم‌الاجرا شدن قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول صادر شده‌اند. طبق تبصره ۴ ماده یک قانون الزام، معاملات این املاک باید به‌صورت رسمی انجام و در سامانه ثبت الکترونیک اسناد ثبت شود.
دسته دوم شامل املاک دارای اسناد دفترچه‌ای یا اسناد حدنگار زردرنگ است. الزام ثبت رسمی معاملات این املاک، یک سال پس از راه‌اندازی سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی اجرایی می‌شود؛ مهلتی که برای تطبیق بازار و کاهش هزینه‌های انتقال در نظر گرفته شده است.
در دسته سوم، املاکی قرار دارند که فاقد سند مالکیت رسمی هستند. ثبت معاملات این املاک در سامانه ثبت الکترونیک اسناد فعلاً ممکن نیست و پس از راه‌اندازی رسمی سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی—که زمان آن به دستور رئیس قوه قضاییه در روزنامه رسمی اعلام می‌شود—امکان ساماندهی فراهم خواهد شد.
این تفکیک می‌تواند با کاهش دعاوی، افزایش شفافیت و بهبود دسترسی سرمایه‌گذاری به املاک رسمی، هزینه مبادله را پایین بیاورد؛ هرچند گذار کامل، به آماده‌سازی سامانه‌ها و اطلاع‌رسانی دقیق نیاز دارد.
منبع: میزان
