آمار جدید نشان میدهد که ایران وارد مرحله فوقبحران آبی شدهاست. در بیست روز گذشته، تعداد سدهای با ذخیره کمتر از ۵ درصد از هشت سد به ۳۲ سد افزایش یافتهاست. این روند گسترده جغرافیایی بحران را نشان میدهد و محدود به مناطق خاص نیست.
در جنوب کشور و حوضه زهره–جراحی، سدهای رودبال داراب با ۰.۳۵ درصد، تنگاب با ۱.۳۹ درصد و استقلال با ۲.۲۹ درصد در پایینترین ترازهای خود قرار دارند و تأمین آب شرب و کشاورزی استانهای فارس و هرمزگان در معرض فشار است. در شمال و حوضه اترک، سدهای آلاگل، لار و بارزو نیز با ذخایر کمتر از ۲.۵ درصد مواجهاند و تغییر الگوی بارش و افزایش تبخیر، حتی مناطق نیمهمرطوب کشور را تحتتأثیر قرار دادهاست.
فلات مرکزی، غرب و شمالغرب کشور نیز با کاهش ذخایر گسترده مواجه هستند؛ سدهایی مانند بار، دوستی، فریمان، کرج، بانه و قوریچای در نزدیکی پنج درصد ظرفیت قرار دارند. حوضه کارون بزرگ و دریاچه ارومیه نیز با سدهایی در وضعیت بحرانی مواجه شدهاند و احتمال محدودیت شدید تأمین آب شرب و کشاورزی افزایش یافتهاست.
این شرایط پیامدهای مستقیم بر برداشت از آبهای زیرزمینی، کشاورزی و تولید برقآبی دارد و میتواند فرونشست زمین را تشدید کند. کارشناسان تأکید دارند بدون برنامهریزی سریع، اصلاح الگوی مصرف و مدیریت مخازن سدها، بخشهایی از کشور با کمبود کامل آب مواجه خواهند شد.
