گزارش از نگار قاسمیمنش خبرنگار تحریریه زمان اقتصاد
با افزایش تجملات زندگی شهرنشینی، کار در خانه دیگران بهعنوان خدمتکار یا نظافتچی هم چهرهای تازه پیدا کرده و مثل زمانهای گذشته یادآور طبقه اجتماعی پایین نیست؛ بلکه امروز در آمریکا به شغلی بدل شده که متقاضیان برای کار در خانههای لوکس آمریکایی باید با دانش هنری آشنایی داشته باشند. صاحبخانهها نیز برای تمیز کردن یک میز چوبی یا وسیله عتیقه پولی میپردازند که از دستمزد برای نظافت تمیز یک دستگاه لامبورگینی هم عبور میکند!
ژینا یکی از صدها نظافتچی در رشد صنعت طراحی لوکس است؛ صنعتی که در آن، تمیز کردن یک “میز قهوهخوری مدل دیهگو جاکومتی” از یک خودروی فراری گرانتر است و کاری پرریسک محسوب میشود.
ژینا که ۲۶ سال پیش کار خود را بهعنوان نظافتچی در خانههای ثروتمندان معمولی آغاز کرد؛ امروز برای خانوادههای فوقالعاده ثروتمند خدمات متنوعی ارائه میدهد. او در این شغل به رتبه “خانهدار ارشد” ارتقاء پیدا کرده و درباره نظافت خانههای لوکس میگوید: باید از هنر و عتیقهجات سر دربیاوری، با وسایل سفارشی سروکار داریم و اغلب این وسایل، جایگزین ندارند!
ژینا که زمانی خانههایی را تمیز میکرد که پر از وسایل گرانقیمت معمولی از قبیل گلدانهای چینی، میزهای چوبی قدیمی و مبلهای ابریشمی بودند؛ امروز در خانههایی پا میگذارد که مبلمان آنها اثر هنری محسوب میشود و ارزش هر قطعه میتواند با یک خودروی اسپرت برابری کند.
ژینا میگوید: ارزش وسایل حتی اگر اثر هنرمند مشهوری نباشد؛ به شکل چشمگیری بالا رفته؛ تا اندازهای که صاحب خانههای لوکس، دستمزدهای دیوانهواری برای نظافت میپردازند! تنوع در جنس و سطح وسایل نیز چالش دیگری ایجاد کرده؛ فلز، چوب، حصیر، شیشه و انواع مواد مصنوعی باعث شده قبل از اینکه چیزی را لمس کنم، درباره متریال و جنس وسایل تحقیق کنم.
زستی مایرز بنیانگذار گالری طراحی R & Co در نیویورک میگوید: وقتی کسی مبل ژان رویه را با قیمت یک میلیون دلار میخرد، درواقع بخشی از تاریخ را خریده؛ طبیعی است که نگهداری از آن نیازمند مراقبتی در سطحی متفاوت باشد!
چارلز مکفرسون مدیر یک آژانس بینالمللی آموزش و تأمین نیروی خدمات خانگی در تورنتو میگوید: هرکسی نمیتواند نظافت کند. نظافت فقط کار آدمهایی نیست که شغل دیگری پیدا نکردهاند. تمیز کردن درست، یک مهارت است که باید آموخته شود و کار بسیار جدیای است.
او که دورههای آموزشی پنجهفتهای در زمینه ارتباط کارفرما و کارمند، سازماندهی منزل و امنیت خانگی برگزار میکند، میگوید: تقاضا برای نیروهایی که بتوانند از طراحیهای معاصر نگهداری کنند، بهشدت افزایش یافته است. الان کارفرماها دنبال کسانی هستند که واقعاً مراقبت و نظافت وسایل منحصر به فرد خانگی را بلد باشند.
دستمزدها هم رشد چشمگیری داشته؛ پیش از همهگیری کرونا، حقوق سالانه یک خدمتکار باتجربه حدود ۶۰ هزار دلار بود. امروز، این رقم بهآسانی از ۱۰۰ هزار دلار فراتر میرود و شامل مزایای شغلی هم میشود.
مکفرسون توضیح میدهد: ثروتمندان ثروتمندتر شدهاند، وسایل ظریفتری میخرند و میخواهند خانهای مثل موزه داشته باشند. وقتی عرضهی نیروی آموزشدیده هم کم است، قانون عرضه و تقاضا باعث جهش دستمزدها میشود.
با ظهور گالریهای طراحی معاصر مانند Carpenters Workshop، Friedman Benda و R & Co این نگاه تغییر کرد. حالا صندلی وندل کسل با قیمت ۴۵۶ هزار دلار بیش از قیمت متوسط یک خانه در آمریکا در فهرست خرید خانههای لوکس قرار دارد.
بازار طراحی همچنین به آثار تاریخی توجهی تازه نشان داده است؛ بهعنوان مثال در سال ۲۰۲۳، یک کابینت به شکل کرگدن ساخته فرانسوا زاویه لالان در سال ۱۹۶۴، به قیمت رکوردشکن ۱۸.۳ میلیون یورو (۱۹.۴ میلیون دلار) فروخته شد. صاحبان این آثار کمکم متوجه میشوند که هزینهی طراحی لوکس فقط در زمان خرید خلاصه نمیشود؛ بلکه در نوع نگهداری و مراقبت نیز سرایت میکند.
