زمان اقتصاد؛ گروه بین الملل: بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ با یکی از معنادارترین ریزشهای خود در سالهای اخیر مواجه شده است. قیمتها با سقوطی پرشتاب به محدوده کلیدی ۵۵ دلار رسیدهاند؛ سطحی که از منظر تکنیکال و روانی، نقشی تعیینکننده در مسیر پیش روی بازار ایفا میکند. این ریزش نه تنها یک نوسان کوتاهمدت تلقی نمیشود، بلکه شباهتهای قابل توجهی با شکستهای ساختاری گذشته دارد؛ شکستهایی که در نهایت به دورههای رکودی عمیق در بازار نفت منجر شدند.
با این حال، اهمیت تحولات اخیر صرفاً به نمودارها محدود نیست. همزمانی ضعف تکنیکال با فشارهای اقتصادی کلان، عدم توازن عرضه و تقاضا و تغییر رفتار تولیدکنندگان، فضایی ایجاد کرده که میتواند زمینه ساز ریزشی پایدار در سال ۲۰۲۶ باشد. این گزارش با بررسی روند قیمتی سال ۲۰۲۵ و تحلیل عوامل بنیادین، ماکرو و تکنیکال، تلاش میکند مسیر احتمالی بازار نفت در سال آینده را ارزیابی کند.
اوجگیری تولید نفت آمریکا و آغاز فشار نزولی
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، تولید نفت خام این کشور در سال ۲۰۲۶ با کاهش جزئی مواجه خواهد شد. پس از سالها رشد مداوم، قرار است تولید روزانه نفت آمریکا از حدود ۱۳.۶ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۵ به ۱۳.۵ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد.
این تغییر، نقطه عطفی برای صنعت نفت آمریکا محسوب میشود؛ صنعتی که طی یک دهه گذشته با تکیه بر شیل و پروژههای فراساحلی، موتور اصلی رشد عرضه جهانی بوده است.
این افت تولید عمدتاً ناشی از کاهش رشد در میادین کلیدی و فشار ناشی از افت قیمتها بوده و محدودیتهای زیرساختی، افزایش انضباط سرمایهای و احتیاط شرکتها در سرمایهگذاریهای جدید، بر این روند سایه انداخته است.
در مقابل، میادین قدیمیتری مانند ایگل فورد و باکن به دلیل کاهش حفاری و افت طبیعی مخازن، همچنان در مسیر نزولی تولید قرار دارند. افزایش تولید از آلاسکا و خلیج مکزیک نیز کند و محدود بوده و توان جبران کاهش سایر مناطق را ندارد.
عدم توازن عرضه و تقاضا؛ سقفی برای قیمت نفت در ۲۰۲۶
آژانس بین المللی انرژی پیشبینی میکند که قیمت نفت خام WTI در سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط به حدود ۵۱ دلار در هر بشکه رسیده و نفت برنت نیز مسیر مشابهی را طی کند. این برآورد نشان دهنده وجود مازاد سنگین عرضه و رشد ذخایر جهانی انرژی است. تا پایان سال ۲۰۲۵، سطح ذخایر از میانگین پنجساله فراتر رفته و فشار بر قیمتها تشدید شده است.
در چنین شرایطی، شرکتهای نفتی آمریکا رویکرد خود را تغییر دادهاند. بهجای تمرکز بر افزایش تولید، کنترل هزینهها، حفظ جریان نقدی و بازدهی سرمایه سهامداران، در اولویت قرار گرفته اند. قیمتهای پایینتر، جذابیت سرمایهگذاری در پروژههای پرهزینه، به ویژه در مناطق فراساحلی و فیلدهای نفت شیل را کاهش داده است. از سوی دیگر، رشد تقاضای جهانی همچنان ضعیف باقی مانده؛ بهبود بهرهوری انرژی و کاهش مصرف سوخت در بخش حملونقل، چشمانداز مصرف را محدود کرده است.
این مجموعه عوامل، بازاری شکننده ایجاد کرده است. هرگونه عدم هماهنگی میان تولیدکنندگان میتواند مازاد عرضه را تشدید کند. با این حال، در کوتاهمدت، بازار نفت در سال ۲۰۲۶ تحت فشار ذخایر بالا، تولید نسبتاً ثابت آمریکا و احتیاط سرمایهگذاری باقی خواهد ماند.
شباهت الگوهای نزولی با سقوط ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶
چشمانداز بلندمدت نفت از منظر تکنیکال همچنان نزولی به نظر می رسد. نگاهی به نمودار ماهانه نشان میدهد که قیمت در آوریل ۲۰۲۵ سطح کلیدی ۷۰ دلار را به پایین شکسته شده است. اگرچه در ماههای مه تا ژوئیه یک بازگشت موقت رخ داد، اما این حرکت پس از اوت پایدار نماند. در حال حاضر، قیمت در محدوده حساس ۵۵ دلار نوسان میکند؛ سطحی که شکست آن میتواند مسیر افت عمیقتری را فعال کند.
از سوی دیگر، نفت از سال ۲۰۰۸ تاکنون در یک کانال نزولی بلند مدت معامله شده و همزمان یک الگوی مثلث متقارن در نمودار شکل گرفته است؛ الگویی که شباهت زیادی به ساختار قیمتی بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ دارد. شکست این الگو در سال ۲۰۱۴ منجر به سقوط شدید قیمتها شد؛ زمانی که اوپک، به رهبری عربستان، از کاهش تولید خودداری کرد و رشد سریع تولید نفت شیل آمریکا نیز با تقاضای ضعیف جهانی همزمان شد.
نتیجه شرایط آن دوره، سقوط قیمت نفت از بالای ۱۰۰ دلار به زیر ۳۰ دلار در اوایل ۲۰۱۶ بود؛ رخدادی که موجی از ورشکستگی و توقف پروژهها را در صنعت انرژی رقم زد.
اکنون نیز شاخص RSI از اوج سال ۲۰۲۲ در مسیر نزولی قرار دارد و زیر سطح میانی تثبیت شده که نشاندهنده ضعف مومنتوم است. این نشانهها حاکی از فشار نزولی در سال ۲۰۲۶ هستند.
سطوح حمایتی کلیدی در معرض تهدید
در نمودار هفتگی، قیمت نفت در محدوده حمایتی ۵۵ دلار در حال نوسان بوده و یک الگوی مثلثی در دل این حمایت شکل گرفته است؛ ساختاری که احتمال شکست به سمت پایین را تقویت میکند. تداوم فشار نزولی از اوایل ۲۰۲۵ نیز این سناریو را محتملتر کرده است. شکست قطعی این سطح میتواند آغازگر موج جدیدی از اصلاح قیمت باشد.
در بازار نفت برنت نیز قیمت درون یک الگوی گوه بازشونده نزولی در حال حرکت است. محدوده ۵۹ تا ۵۹.۵۰ دلار بهعنوان حمایت کلیدی عمل کرده و شکست این حمایت میتواند اصلاح شدید قیمت را در پی داشته باشد.
پتانسیل های پیش روی بازار برای رشد قیمت
با وجود چشمانداز نزولی، برخی از ریسکهای موجود پیش روی بازار نفت میتوانند این سناریو را به چالش بکشند. تشدید تنشهای ژئوپلیتیک به ویژه در خاورمیانه، روسیه یا ونزوئلا، میتواند منجر به ایجاد شوک درعرضه شود. همچنین، اقدامات اوپک پلاس برای کاهش بیشتر تولید، به ویژه با محوریت عربستان، میتواند بازار را تا حدی متعادل کند.
افزون بر این، بهبود فراتر از انتظار رشد اقتصادی چین یا هند میتواند تقاضا را تقویت کند. از منظر تکنیکال نیز، بازگشت قدرتمند قیمت از محدوده ۵۰ دلار یا شکست پایدار بالای ۸۰ دلار برای نفت WTI میتواند ساختار نزولی را تضعیف کند. با این حال، در شرایط فعلی، هیچ یک از این عوامل به اندازهای قوی به نظر نمیرسند که بتوانند سناریوی پایه را تغییر دهند.
بازار نفت به کدام سو حرکت خواهد کرد؟
بازار نفت در آستانه سال ۲۰۲۶ همچنان تحت فشار باقی مانده است. شکستهای تکنیکال، ضعف مومنتوم و از دست رفتن حمایتهای کلیدی، همگی نشانههایی از تداوم روند نزولی هستند. شباهت ساختار فعلی بازار با سقوط تاریخی ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، بر ریسک اصلاح بیشتر قیمتها میافزاید.
از دید فاندامنتال نیز رشد ضعیف تقاضا، افزایش ذخایر و رفتار محتاطانه تولیدکنندگان، مانع از شکلگیری یک روند صعودی پایدار شده است. هرچند تولید آمریکا ممکن است به اوج خود رسیده باشد، اما این عامل به تنهایی برای حمایت از قیمتها کافی نیست. در سناریوی پایه، نفت WTI میتواند در سال ۲۰۲۶ به سمت محدوده ۵۰ دلار حرکت کند و شکست این سطح، نشانهای از تشدید فشارها بر کل بخش انرژی خواهد بود. در مقابل، تنها عبور پایدار از سطح ۸۰ دلار میتواند این چشمانداز نزولی را به طور جدی به چالش بکشد.
