گزارش از نگار قاسمیمنش خبرنگار زمان اقتصاد
طی سالهای اخیر تورم ایران سالانه بالای ۳۰٪ بوده و قیمت دلار نیز بهطور مداوم افزایش پیدا کردهاست؛ سکه هم بهعنوان دارایی ریالی که به نرخ ارز وابسته است، بازدهی بسیار بالایی تجربه کرده و علیرغم رشد ۸۵۹ درصدی در چهار سال اخیر همچنان بهعنوان یکی از مطمئنترین پناهگاههای سرمایه شناخته میشود. از همین رو افرادی که طی این چهار سال اقدام به خرید سکه کردند، سرمایهشان بهطور قابلتوجهی افزایش و قدرت خرید ریالی که داشتند نیز حفظ شدهاست.
بخشی از این رشد در شرایط بیثباتی ارزی و تورم نیز ریشه دارد؛ چرا که سرمایهگذاران خرد و حتی نهادی به سمت سکه و طلا روی آورده تا ارزش داراییهای خود را حفظ کنند. با این حال محدودیتها و ظرفیت پایین بازار رسمی طلا و سکه باعث شده بخش قابلتوجهی از تقاضا به بازار غیررسمی منتقل شود که اثر صعودی بر قیمتها گذاشته و هر بار افزایش قیمتها در بازار ارز یا طلا، انتظارات صعودی جدیدی ایجاد میکند که افزایش تقاضا و رشد قیمت را در بر دارد.
از سوی دیگر بانک مرکزی و سیاستگذاران مجبور به مدیریت نقدینگی و کنترل تورم از طریق ابزارهای بازار پول و سرمایه هستند؛ چرا که رشد شدید بازار طلا و سکه میتواند بخشی از نقدینگی را از کنترل خارج کند. رشد نجومی سکه نیز میتواند سرمایهها را از بخش تولید و بازارهای مولد به سمت داراییهای امن ولی غیرمولد جذب کند که در بلندمدت بر رشد اقتصادی تاثیری محدودکننده بهجای خواهد گذاشت. این در حالی است که بازدهی بالا به جذابیت سفتهبازی در بازار سکه دامن میزند و منجر به نوسانات شدید و گاه هیجانی قیمتها خواهد شد.
علاوه بر این که بازار سکه در ایران بازاری نسبتاً کارا برای کشف قیمت در شرایط تورمی بهسر میبرد؛ اگر شفافیت معاملات و عرضه بازار رسمی افزایش پیدا کند، در مقابل نوسانهای هیجانی کاهش پیدا میکند و سرمایهگذاران خرد با ریسک کمتر و اطلاعات بهتر اقدام به تصمیمگیری خواهند کرد. گفتنی است ابزارهای مالی مبتنی بر سکه (صندوقهای سرمایهگذاری طلا، گواهی سکه در بورس) میتوانند مسیر قانونی و کارا برای جذب نقدینگی فراهم کنند.
