به گزارش بنکر, تازهترین آمارها حاکی از آن است که هزینههای تولید در کشور همچنان در مسیر صعودی حرکت میکند. بر اساس این گزارش، شاخص کل قیمت تولیدکننده در پاییز ۱۴۰۴ به عدد ۳۸۷.۱ رسیده که نشاندهنده افزایش قابل توجه دریافتی تولیدکنندگان برای عرضه کالا و خدمات است.
این شاخص سه نماگر اصلی را شامل میشود:
- تورم فصلی: ۱۳.۸ درصد
- تورم نقطهبهنقطه: ۵۳.۷ درصد
- تورم سالانه (چهار فصل منتهی به پاییز): ۴۵.۵ درصد
هر یک از این ارقام تصویری متفاوت از شدت فشار هزینهها در بخش تولید ارائه میدهد.
رشد شتابان در تورم فصلی
تورم فصلی که تغییر شاخص نسبت به فصل قبل را نشان میدهد، در پاییز به ۱۳.۸ درصد رسید؛ رقمی که نسبت به تابستان ۳.۶ واحد درصد افزایش داشته است.
به بیان ساده، تولیدکنندگان در پاییز به طور میانگین نزدیک به ۱۴ درصد بیشتر از تابستان برای محصولات خود قیمت دریافت کردهاند؛ موضوعی که از تشدید هزینههای تولید در بازهای کوتاه حکایت دارد.
در این میان، بخش کشاورزی با ثبت تورم فصلی ۳۰.۵ درصدی بیشترین افزایش را تجربه کرده، در حالی که گروه «تولید، انتقال و توزیع برق» با ۱.۷ درصد کمترین رشد را داشته است.
تورم نقطهبهنقطه؛ عبور از مرز ۵۰ درصد
تورم نقطهبهنقطه که تغییر شاخص نسبت به پاییز سال قبل را میسنجد، به ۵۳.۷ درصد رسیده است؛ یعنی تولیدکنندگان نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۵۳ درصد افزایش قیمت داشتهاند.
در این شاخص نیز کشاورزی با رشد ۸۵.۱ درصدی در صدر قرار دارد، در حالی که خدمات با ۴۵.۱ درصد کمترین افزایش را ثبت کرده است. این اختلاف نشان میدهد فشار هزینهای در بخشهای مختلف اقتصاد یکسان نیست.
تورم سالانه؛ میانگین چهار فصل
تورم سالانه تولیدکننده که میانگین تغییرات چهار فصل منتهی به پاییز را نشان میدهد، به ۴۵.۵ درصد رسیده و نسبت به فصل قبل ۷ واحد درصد افزایش یافته است.
در این بخش، گروه «تولید، انتقال و توزیع برق» با ۷۰.۴ درصد بیشترین تورم سالانه را تجربه کرده و «معدن» با ۳۹.۹ درصد کمترین رشد را داشته است.
چرا این آمار اهمیت دارد؟
تورم تولیدکننده معمولاً به عنوان شاخص پیشنگر تورم مصرفکننده شناخته میشود. افزایش هزینههای تولید در نهایت میتواند با یک وقفه زمانی به رشد قیمت کالاها و خدمات در بازار خردهفروشی منجر شود؛ چراکه بنگاهها برای حفظ سودآوری، بخشی از هزینههای بالاتر را به مصرفکننده منتقل میکنند.
ادامه این روند میتواند پیامدهایی از جمله موارد زیر به همراه داشته باشد:
- افزایش قیمت کالاهای اساسی
- رشد هزینه خدمات عمومی
- کاهش قدرت خرید خانوارها
- فشار بیشتر بر بنگاههای کوچک و متوسط
کشاورزی؛ پیشران اصلی افزایش قیمتها
نگاهی دقیقتر به ارقام نشان میدهد بخش کشاورزی در هر دو شاخص فصلی و نقطهبهنقطه بیشترین رشد را ثبت کرده است. افزایش هزینه نهادهها، نوسانات ارزی، رشد هزینه حملونقل و محدودیتهای عرضه از جمله عواملی هستند که میتوانند در این روند نقش داشته باشند.
با توجه به سهم بالای مواد غذایی در سبد مصرف خانوار، استمرار این روند احتمال افزایش قیمت اقلام خوراکی در ماههای آینده را تقویت میکند.
جمعبندی
گزارش پاییز ۱۴۰۴ از ادامه روند صعودی تورم تولیدکننده حکایت دارد. ثبت تورم نقطهبهنقطه ۵۳.۷ درصدی و تورم سالانه ۴۵.۵ درصدی نشان میدهد فشار هزینهها در بخش تولید همچنان بالاست.
اگر سیاستهای کنترلی مؤثر برای مدیریت هزینههای تولید و مهار انتقال قیمتها به بازار مصرف اتخاذ نشود، احتمال تداوم موج گرانی در ماههای پیشرو دور از انتظار نخواهد بود.
