بر اساس احکام لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، عوارض خروج از کشور نسبت به سال قبل افزایش یافته و بهصورت پلکانی برای سفرهای متوالی تعیین شدهاست. طبق این لایحه، عوارض سفر اول ۹۰۰ هزار تومان، سفر دوم ۱.۵ میلیون تومان و سفر سوم ۲.۲ میلیون تومان خواهد بود.
این افزایش در چارچوب سیاست دولت برای تقویت درآمدهای پایدار و کاهش وابستگی بودجه به نفت اعمال شدهاست. عوارض خروج بهعنوان یکی از منابع غیرمالیاتی بودجه، بهطور مستقیم از مصرفکننده نهایی دریافت میشود و اثر آن در افزایش هزینه کل سفر خارجی قابل مشاهده خواهد بود.
در بودجه ۱۴۰۵، دولت همزمان رشد قابل توجه درآمدهای مالیاتی، افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده به ۱۲ درصد و استفاده گستردهتر از اوراق را پیشبینی کردهاست. افزایش عوارض خروج نیز در کنار این سیاستها، بخشی از بار تأمین منابع را به پایه مصرف منتقل میکند.
از منظر اقتصادی، بالا رفتن عوارض میتواند تقاضای سفر خارجی را برای بخشی از خانوارها محدود کند و بر ترکیب هزینههای گردشگری اثر بگذارد. در مقابل، تحقق این منابع به حجم سفرها و کشش تقاضا نسبت به قیمت وابسته است؛ موضوعی که بررسی آن در عمل و پس از اجرای بودجه روشنتر خواهد شد.
جزئیات نحوه هزینهکرد منابع حاصل از عوارض خروج و تغییرات احتمالی آن در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵ در مجلس مشخص میشود؛ بررسیای که میتواند به بحث درباره کارایی این ابزار درآمدی و اثر آن بر رفتار مصرفکننده منجر شود.
