آیا نفت برنت با وجود رشد تا ۸۵ دلار، همچنان زیر سایه ابهام تنگه هرمز قرار دارد؟

به گزارش زمان اقتصاد، نفت برنت در حالی در سطح ۸۵٫۱۰۶ دلار معامله شد که فعالان بازار، تحولات مربوط به امکان ازسرگیری کامل جریان کشتیرانی در تنگه هرمز را مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده مسیر بعدی قیمت‌ها ارزیابی می‌کنند. هرگونه نشانه عملی از کاهش محدودیت‌های عبور نفتکش‌ها می‌تواند بخشی از ریسک ژئوپلیتیک نهفته در قیمت نفت را تخلیه کند؛ در مقابل، طولانی‌شدن ابهام در این مسیر، همچنان به‌عنوان یک عامل حمایتی برای قیمت‌های جهانی انرژی عمل خواهد کرد.

بازگشت نفت به ۸۵ دلار؛ رشد روزانه، اما فاصله معنادار با اوج سالانه

نمودار یک‌ساله نفت برنت نشان می‌دهد قیمت این شاخص پس از نوسان در محدوده ۶۰ تا ۷۰ دلار در ماه‌های پایانی سال گذشته، از ابتدای بهار وارد یک مسیر صعودی پرشتاب شد و در مقاطعی به بالای ۱۱۰ دلار نیز رسید. در ادامه، با تعدیل بخشی از نگرانی‌های عرضه و افزایش مسیرهای جایگزین صادرات، قیمت‌ها عقب‌نشینی کردند و تا محدوده ۷۰ دلار پایین آمدند.

اکنون برنت با بازیابی بخشی از افت اخیر، در کانال ۸۵ دلار قرار گرفته است. با وجود این، قیمت فعلی هنوز فاصله‌ای در حدود ۲۵ درصدی با سقف تقریبی یک‌ساله خود در حوالی ۱۱۳ تا ۱۱۴ دلار دارد. این فاصله نشان می‌دهد بازار، با وجود وجود ریسک‌های عرضه، هنوز سناریوی اختلال پایدار و فراگیر در عرضه جهانی نفت را به‌طور کامل در قیمت‌ها لحاظ نکرده است.

تنگه هرمز؛ متغیر اصلی قیمت نفت در کوتاه‌مدت

تمرکز بازار بر مذاکرات و مواضع طرف‌های درگیر درباره بازگشایی تنگه هرمز، به دلیل نقش این آبراه در انتقال نفت و فرآورده‌های انرژی، طبیعی است. بازگشایی کامل و پایدار این مسیر می‌تواند هزینه حمل، حق بیمه محموله‌ها و نگرانی از تأخیر در تحویل نفت را کاهش دهد؛ رخدادی که معمولاً فشار کاهشی بر قیمت‌های جهانی نفت وارد می‌کند.

در مقابل، نبود توافق روشن یا باقی‌ماندن محدودیت در تردد دریایی، احتمال تداوم «صرف ریسک» در قیمت نفت را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، واکنش بازار بیشتر از آنکه فقط به حجم واقعی نفت عرضه‌شده وابسته باشد، به برداشت معامله‌گران از امنیت مسیر انتقال و احتمال اختلال آتی در زنجیره عرضه بستگی خواهد داشت.

اوپک‌پلاس چه سیگنالی به بازار داد؟

تصویب افزایش محدود دیگر در تولید از سوی اوپک‌پلاس، نشان می‌دهد این ائتلاف در تلاش است میان حمایت از قیمت نفت و جلوگیری از کمبود عرضه در بازار جهانی توازن برقرار کند. تکمیل احیای تدریجی کاهش تولیدی که در سال ۲۰۲۳ اعمال شده بود، در شرایطی انجام می‌شود که تقاضای جهانی، وضعیت ذخایر نفتی و ریسک‌های حمل‌ونقل، هم‌زمان بر تصمیم معامله‌گران اثر می‌گذارند.

افزایش تولید اوپک‌پلاس، در صورتی که بدون اختلال در حمل‌ونقل و صادرات اعضا محقق شود، می‌تواند یک عامل تعدیل‌کننده برای قیمت نفت باشد. با این حال، اثر واقعی این تصمیم به سرعت عرضه بشکه‌های جدید به بازار و همچنین روند تحولات تنگه هرمز وابسته است؛ زیرا هرگونه اختلال در جابه‌جایی نفت می‌تواند آثار افزایش اسمی تولید را خنثی کند.

اثر بر بازار داخلی و هزینه انرژی

برای بازار ایران، افزایش قیمت جهانی نفت از منظر ارزش صادراتی نفت و فرآورده‌ها یک عامل بالقوه مثبت به‌شمار می‌رود، اما نتیجه نهایی به وضعیت صادرات، هزینه حمل، تخفیف‌های فروش و امکان انتقال پایدار محموله‌ها وابسته خواهد بود. از سوی دیگر، رشد بهای جهانی نفت می‌تواند از مسیر افزایش هزینه واردات فرآورده‌ها، حمل‌ونقل و کالاهای وابسته به انرژی، بر انتظارات تورمی اثرگذار باشد.

در بازارهای مالی نیز قیمت نفت بالاتر معمولاً برای صنایع پالایشی و شرکت‌های مرتبط با زنجیره انرژی یک متغیر مهم محسوب می‌شود. با این حال، سرمایه‌گذاران باید توجه داشته باشند که رشد قیمت جهانی نفت لزوماً به معنای رشد یکسان سودآوری همه شرکت‌های بورسی نیست؛ نرخ ارز، فرمول‌های قیمت‌گذاری، هزینه خوراک، محدودیت‌های صادراتی و سیاست‌های داخلی نیز در این میان تعیین‌کننده هستند.

برنت در نقطه تصمیم

نفت برنت اکنون در سطح ۸۵ دلار، میان دو نیروی متضاد قرار گرفته است: از یک سو، ریسک‌های مربوط به تردد دریایی و ابهام در بازگشایی کامل تنگه هرمز از قیمت‌ها حمایت می‌کند؛ از سوی دیگر، فعال‌شدن مسیرهای جایگزین صادراتی، ازسرگیری جریان نفت قزاقستان و افزایش تدریجی تولید اوپک‌پلاس، مانع از شکل‌گیری کمبود شدید عرضه می‌شود.

در کوتاه‌مدت، محدوده ۸۰ دلار را می‌توان حمایت مهم نفت برنت و محدوده ۹۰ دلار را مقاومت روانی و تکنیکال بازار دانست. عبور پایدار از ۹۰ دلار نیازمند تشدید ریسک عرضه یا نشانه‌ای از محدودیت واقعی در جریان نفت خواهد بود؛ در حالی که کاهش ابهام در تنگه هرمز می‌تواند زمینه بازگشت قیمت به کانال‌های پایین‌تر را فراهم کند.

 نفت برنت