دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد شاخص قیمت تولیدکننده در بخشهای خدمات و معدن بار دیگر روند صعودی پیدا کردهاست.
در سالهای اخیر، فعالیتهایی مانند سلامت، مددکاری اجتماعی و خدمات حرفهای بیشترین رشد قیمت را ثبت کردهاند و در بخش معدن نیز استخراج کانههای فلزی همچنان از فشار تورمی بالایی رنج میبرد. این روند بیانگر آن است که تورم تولیدکننده نهتنها مهار نشده، بلکه در ابتدای ۱۴۰۴ دوباره به یکی از کانونهای اصلی فشار بر تولید تبدیل شده است و میتواند در ماههای آینده به تورم مصرفکننده منتقل شود.
شاخص مقدار تولید با سال پایه ۱۴۰۰ نشان میدهد صنعت ایران پس از تجربه کاهش در سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ از سال ۱۴۰۱ وارد دورهای از ترمیم شدهبود. این شاخص در سال ۱۴۰۳ به سطحی بالاتر از عدد پایه رسید و نشانههایی از بهبود را نشان داد. اما در بهار ۱۴۰۴ این روند ادامه پیدا نکرد و شاخص صنعت دوباره کاهش یافت. این افت در نخستین فصل سال پیام مهمی برای فعالان اقتصادی دارد و بیانگر ضعف تقاضا، تداوم هزینههای بالای تولید و ناپایداری ترمیم صنعتی است. در شرایطی که شاخص صنعت در بهار ۱۴۰۴ کاهش یافته، شاخص بخش معدن همچنان رشد مثبت دارد. بخش معدن طی دو سال اخیر از ثبات نسبی برخوردار بوده و از نوسانهای بخش صنعت فاصله گرفتهاست.
این واگرایی چند پیام کلیدی دارد:
اول آنکه صنایع داخلی با محدودیت مواد اولیه، نوسانهای ارزی و کاهش سفارشگیری مواجهاند و فعالیتهای معدنی که بیشتر به بازارهای صادراتی و کالاهای خام متکیاند، از شوکهای داخلی کمتر آسیب دیدهاند. در ادامه این شکاف میتواند ترکیب فعالیتهای تولیدی کشور را تغییر دهد و سهم معدن را نسبت به صنعت افزایش دهد. در چنین شرایطی، رکود تورمی همچنان تهدید اصلی اقتصاد است؛ رکودی که از سویی توان تولید را کاهش میدهد و از سوی دیگر سطح قیمتها را بالا نگه میدارد.
