تحقیق و گزارش از احمد قربانی ، خبرنگار زمان اقتصاد؛
مرکز ملی آمار و اطلاعات عمان (NCSI) اعلام کرده است که ارزش مبادلات تجاری عمان با ایران در ۹ ماهه نخست سال جاری میلادی به ۱.۰۷۵ میلیارد دلار رسیده است. این رقم در حالی ثبت شده که در کل سال ۲۰۲۴، تجارت دو کشور با رشد ۵۳ درصدی نسبت به سال قبل، به حدود ۱.۳ میلیارد دلار رسیده بود. روند صعودی حجم مبادلات نشان میدهد روابط اقتصادی تهران و مسقط در مسیر گسترش قرار گرفته است.
به گفته کارشناسان، چند عامل کلیدی در این رشد چشمگیر نقش داشتهاند:
افتتاح مسیر دریایی مستقیم بندرعباس–شناس که هزینه حملونقل را کاهش و سرعت مبادلات را افزایش داده است.
افزایش بازصادرات عمان به ایران که سهم قابل توجهی در رشد آمار تجاری داشته است.
رشد ۷۰ درصدی حضور شرکتهای ایرانی در عمان طی سال گذشته، که ظرفیتهای جدیدی در حوزه لجستیک، خدمات و سرمایهگذاری ایجاد کرده است.
بهبود تدریجی تبادلات بانکی و مالی میان دو کشور که از موانع سنتی در تجارت دوجانبه کاسته است.
در شهریورماه ۱۴۰۴، فرمان سلطنتی عمان برای تصویب توافقنامه تجارت ترجیحی ایران و عمان صادر شد. این توافق، مسیر کاهش تعرفههای گمرکی و حذف موانع تجاری را هموار میکند و به باور تحلیلگران، میتواند موتور محرکهای برای جهش مبادلات در سال ۲۰۲۶ باشد.
برآوردها نشان میدهد در صورت تداوم روند کنونی و اجرای کامل توافقنامههای اقتصادی، حجم تجارت ایران و عمان تا پایان سال ۲۰۲۶ میتواند از ۲٫۵ میلیارد دلار عبور کند.
در سناریوی خوشبینانه، حتی رسیدن به سطح ۳ تا ۵ میلیارد دلار نیز محتمل است؛ اما تحقق این هدف به رفع موانع بانکی، ثبات سیاسی منطقه و استمرار خطوط دریایی بستگی دارد.
با وجود رشد چشمگیر، برخی مشکلات ساختاری همچنان پابرجاست. محدودیتهای بانکی، پیچیدگیهای گمرکی و تحریمهای بینالمللی هنوز مانع از جهش بزرگتر مبادلات هستند. کارشناسان معتقدند در صورت بیتوجهی به این عوامل، رشد تجارت ممکن است در سال ۲۰۲۶ با کندی مواجه شود.
تجارت ایران و عمان اکنون در یکی از بهترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد. دو کشور توانستهاند ضمن حفظ روابط سیاسی پایدار، همکاری اقتصادی را به سطحی برسانند که عمان به یکی از مهمترین شرکای تجاری منطقهای ایران تبدیل شود.
اگر دو طرف بتوانند موانع بانکی و بیمهای را رفع و زیرساختهای حملونقل را گسترش دهند، سال ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطفی در تاریخ روابط اقتصادی تهران و مسقط باشد؛ آغازی برای تحقق هدف بلندپروازانهی ۲۰ میلیارد دلار مبادلات سالانه در سالهای آینده.
منابع:
- مرکز ملی آمار و اطلاعات عمان (NCSI)
گزارشهای تجارت خارجی عمان برای سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵.
آمار رسمی مبادلات ایران و عمان در ۹ ماهه ۲۰۲۵ (حدود ۱.۰۷۵ میلیارد دلار).
دادههای سال ۲۰۲۴ مبنی بر رشد ۵۳ درصدی تجارت دوجانبه و ثبت مازاد تجاری عمان.
- گمرک جمهوری اسلامی ایران / سازمان توسعه تجارت ایران
دادههای صادرات ایران به عمان تا پایان سال ۱۴۰۳ (معادل ۲۰۲۴ میلادی)
