تحقیق و گزارش از احمد قربانی ، خبرنگار زمان اقتصاد؛
تلگرام در مارس ۲۰۱۴ با حدود ۳۵ میلیون کاربر آغاز به کار کرد و اکنون در سپتامبر ۲۰۲۵ به مرز یک میلیارد کاربر فعال ماهانه رسیده است. این رشد خیرهکننده باعث شده تلگرام در رتبه هفتم شبکههای اجتماعی محبوب جهان قرار گیرد. طبق گزارشهای بینالمللی، بیشترین کاربران این پلتفرم در هند، ایران، روسیه و آمریکا حضور دارند.
بررسی دادههای غیررسمی و منابع تحلیلی فارسی نشان میدهد که ایران با حدود ۴۰ میلیون کاربر، دومین کشور جهان از نظر دانلود و استفاده از تلگرام است. این در حالی است که روسیه و آمریکا به ترتیب با ۳۸.۴ و ۳۸.۲ میلیون کاربر در رتبههای بعدی قرار دارند. نکته قابلتوجه آن است که این آمار در حالی ثبت شده که تلگرام از سال ۱۳۹۷ در ایران فیلتر بوده و کاربران عمدتاً با ابزارهای عبور از فیلتر به آن دسترسی دارند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در EpicInfinite و LunarTech, تلگرام در سال ۲۰۲۵ به ارزش تقریبی ۳۰ میلیارد دلار رسیده است. مدل درآمدی تلگرام طی دو سال گذشته متنوعتر شده و علاوه بر اشتراکهای Telegram Premium، از تبلیغات محدود در کانالهای عمومی و سرویسهای ویژه کسبوکار نیز بهره میبرد. گزارشها حاکی است که درآمد سال ۲۰۲۴ تلگرام حدود یک میلیارد دلار برآورد شده است.
طبق آخرین برآورد فوربس، پاول دورف، مالک تلگرام، اکنون با ثروتی معادل ۱۷.۱ میلیارد دلار در رتبه ۱۱۸ ثروتمندترین افراد جهان قرار دارد. درحالیکه وی در سال ۲۰۱۸ تنها ۱.۷ میلیارد دلار درآمد داشت.
در ماههای اخیر خبرهایی از گفتوگو بین مقامات ایرانی و مدیران تلگرام منتشر شده است. منابعی از جمله خبرگزاری مهر و وبسایت Archyde از «پذیرش برخی پیشنهادات ایران توسط مدیران تلگرام» خبر دادهاند. هرچند هنوز تصمیم رسمی در اینباره اعلام نشده، اما برخی نمایندگان مجلس از احتمال رفع فیلتر تلگرام در آینده نزدیک سخن گفتهاند.
لازم به ذکر است که رئیس مجلس شورای اسلامی در اظهارنظر اخیر خود، مذاکرات با مدیران تلگرام و رفع فیلتر این پلتفرم در ایران را تکذیب کرده است.
با این حال، رفع فیلتر احتمالی تلگرام میتواند تأثیر چشمگیری بر بازار رسانه و تجارت دیجیتال ایران داشته باشد. از یکسو، کسبوکارهای کوچک و رسانههای مستقل میتوانند دوباره از بستر آشنا و پرمخاطب تلگرام برای فروش و اطلاعرسانی بهرهمند شوند. از سوی دیگر، مسئله کنترل محتوا و میزبانی دادهها چالشی جدی برای سیاستگذاران داخلی خواهد بود.
تلگرام امروز دیگر صرفاً یک پیامرسان نیست؛ بلکه پلتفرمی با وزن اقتصادی و سیاسی جهانی است که ایران در آن نقشی پررنگ دارد. اگر مذاکرات اخیر منجر به رفع فیلتر شود، شاهد بازگشت یکی از بزرگترین ابزارهای ارتباطی جامعه ایرانی خواهیم بود؛ بازگشتی که میتواند هم فرصتهای اقتصادی جدید بیافریند و هم چالشهای نظارتی تازهای به همراه داشته باشد.
