به گزارش زمان اقتصاد، بر اساس آمارهای رسمی مرکز آمار، شاخص قیمت مصرفکننده خانوارهای کشور در تیرماه ۱۴۰۵ به عدد ۶۷۶.۹ رسیده است. این یعنی خانوارهای ایرانی برای تهیه سبد ثابتی از کالاها و خدمات، نسبت به تیرماه سال گذشته، بهطور میانگین ۸۷.۹ درصد هزینه بیشتری پرداخت کردهاند. تورم ماهانه نیز در این ماه با ثبت عدد ۳.۱ درصد، نشان میدهد که موتور محرک گرانیها، بهویژه در بخش کالاهای غیرخوراکی و خدمات، همچنان روشن است.
سبد معیشت؛ کدام کالاها بیشترین فشار را وارد کردند؟
در بخش تورم ماهانه، دادهها حکایت از تحرکات قیمتی متفاوتی در سبد خانوار دارد. گروه «سبزیها و حبوبات» با تورم ۸.۳ درصدی پیشتاز گرانیها بوده است. در مقابل، گروه «انواع گوشت قرمز و سفید» با کاهش ۴.۷ درصدی در تورم ماهانه، تنها نقطه امید در کاهش فشارهای مقطعی بر سبد پروتئینی خانوار محسوب میشود.
تحلیل گروههای کالایی نشان میدهد که تورم در «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» (با ۳.۶ درصد) سریعتر از «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» (با ۲.۵ درصد) در حال حرکت است. این روند بیانگر آن است که علاوه بر هزینههای خوراکی، هزینههای جاری زندگی نظیر مسکن، پوشاک، و خدمات بهداشتی، بار سنگینی بر دوش قدرت خرید مردم تحمیل کردهاند.
رشد ۳ رقمی هزینهها؛ «دخانیات» و «خوراکیها» در صدر جدول
نگاهی به تورم نقطه به نقطه (مقایسه تیر ۱۴۰۵ با تیر ۱۴۰۴) تصویری بهمراتب نگرانکنندهتر ارائه میدهد. در این بازه زمانی، گروههایی نظیر «دخانیات» با ۱۶۲.۴ درصد و «خوراکیها و آشامیدنیها» با ۱۲۸.۱ درصد، افزایش قیمتهای سهرقمی را ثبت کردهاند.
این اعداد به روشنی نشان میدهند که هزینههای پایه زندگی در طول یک سال گذشته بیش از دو برابر شده است. در حالی که نرخ شاخص کل ۸۷.۹ درصد است، قرار گرفتن بخشهای «حمل و نقل» و «هتل و رستوران» در محدوده تورم بیش از ۱۰۰ درصد، نشاندهنده فراگیر شدن گرانیها در تمامی لایههای هزینهای خانوار است. تنها گروهی که رشد کمتری نسبت به شاخص کل داشته، بخش «آموزش» و «مسکن، آب و برق» است که البته این موضوع میتواند ناشی از سیاستگذاریهای دولتی در قیمتگذاری این بخشها باشد که ممکن است در ماههای آتی با آزادسازی نرخها دستخوش تغییرات جدی شود.
خلاصه وضعیت شاخص قیمت (تیر ۱۴۰۵)
| شاخص | نرخ (درصد) | وضعیت نسبت به ماه قبل |
|---|---|---|
| تورم ماهانه | ۳.۱ | نوسانی |
| تورم نقطه به نقطه | ۸۷.۹ | ۰.۷ واحد درصد کاهش |
| تورم سالانه (۱۲ ماهه) | ۶۶.۰ | افزایشی (روند میانمدت) |
| فاصله تورمی دهکها | ۹.۶ | ۱.۲ واحد درصد افزایش |
دادههای تیرماه ۱۴۰۵ گویای یک واقعیت اقتصادی ملموس است: گرچه تورم نقطه به نقطه نسبت به ماه قبل کاهش جزئی ۰.۷ درصدی داشته، اما این به معنای ارزان شدن کالاها نیست، بلکه تنها از سرعت رشد قیمتها کاسته شده است. با توجه به شکاف تورمی دهکها و پیشروی تورم در کالاهای اساسی و غیرخوراکی، لزوم بازنگری در سیاستهای حمایتی و مهار نقدینگی بیش از پیش احساس میشود. سفرههای مردم در تیرماه ۱۴۰۵ همچنان تحت فشار شدید قیمتها قرار دارد و این روند، نیازمند تدابیر جدی برای جلوگیری از فرسایش بیشتر قدرت خرید دهکهای متوسط و پایین جامعه است.
