بررسی دادههای پولی سال جاری حاکی از افزایش اتکای دولت به منابع بانک مرکزی است. طبق اعلام اصغر ابوالحسنی، قائممقام بانک مرکزی، حدود ۲۷۰ هزار میلیارد تومان تنخواهگردان خزانه در اختیار دولت قرار گرفته و همزمان بیش از ۴۰۰ هزار میلیارد تومان منابع از مسیر عملیات بازار باز (ریپو) به شبکه بانکی تزریق شده است.
در ادبیات سیاست پولی، عملیات ریپو ابزاری کوتاهمدت برای تنظیم نقدینگی تلقی میشود، اما افزایش همزمان حجم ریپو و استفاده از تنخواه، تصویر متفاوتی از نحوه تأمین مالی دولت ترسیم میکند. مجموع این ارقام نشان میدهد دولت در سال جاری حداقل بیش از ۶۷۰ هزار میلیارد تومان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم از ظرفیتهای بانک مرکزی استفاده کرده است.
اهمیت این موضوع تنها به حجم برداشتها محدود نمیشود، بلکه به اثر گردش این منابع در اقتصاد بازمیگردد. به گفته مقامات پولی، ورود منابع بانک مرکزی با ضریب فزاینده میتواند سیالیت پول را افزایش دهد و فشار آن در نهایت به بازار داراییها، بهویژه ارز و کالا، منتقل شود.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان میدهد هرچه فاصله میان سیاست مالی دولت و اهداف سیاست پولی کمتر شود، مهار تورم دشوارتر خواهد شد. در این چارچوب، اتکای گسترده به تنخواه و ریپو بیش از آنکه یک اقدام صرفاً فنی باشد، بازتاب محدودیتهای بودجهای است؛ محدودیتهایی که هزینه نهایی آن معمولاً در قیمتها و سبد معیشت خانوارها نمایان میشود.
منبع: تسنیم
