تحقیق و گزارش از تحریریه زمان اقتصاد
شاخص دلار ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای اصلی دنیا میسنجد:
یورو، ین ژاپن، پوند انگلیس، دلار کانادا، فرانک سوئیس و کرون سوئد
اگر این شاخص بالا برود، یعنی دلار نسبت به این ارزها قویتر شده و اگر پایین بیاید یعنی ارزش دلار کمتر شده است. به زبان ساده: وقتی DXY بالا میرود، با مقدار کمتری دلار میتوان همان یورو یا پوند را خرید یعنی دلار ارزشمندتر شده است.
اهمیت این شاخص از آنجاست که تقریباً همه تجارت جهانی، قیمتگذاری کالاهای مهم و بخش مهمی از بدهیهای بینالمللی با دلار انجام میشود. پس تغییرات آن فقط یک بازی ارزی نیست بلکه شریان اقتصاد جهانی به حرکت درمیآورد! هر بار که دلار قدرت میگیرد، معمولاً کالاها فشار قیمتی دارند، بازارهای نوظهور با خروج سرمایه مواجه میشوند و بانکهای مرکزی محتاطتر عمل میکنند. برعکس، وقتی دلار ضعیف میشود، فضا برای رشد بازارها، افزایش قیمت کالاها و رونق اقتصادهای غیرآمریکایی بازتر میشود.
در چند سال اخیر، دلار دورهای از قدرتنمایی را پشت سر گذاشته است؛ دورهای که با سیاستهای انقباضی فدرال رزرو، افزایش نرخ بهره، خروج سرمایه از بازارهای پرریسک و رشد تمایل به داراییهای امن همراه بوده است. همین روند باعث شد بسیاری از تحلیلگران به یک نکته مهم برسند: رابطه سنتی دلار قوی = طلای ضعیف دیگر مثل گذشته کار نمیکند.
جهان کمتر از گذشته به فرضیات قدیمی درباره پول اعتماد دارد و بیشتر به یک سؤال فکر میکند: قدرت واقعی پول از کجا میآید؟
در چنین محیطی، شاخص دلار تبدیل شده به ابزار اصلی برای فهم اینکه سرمایهگذاران جهان چقدر نگرانند، کدام بخشهای اقتصاد زیر فشار قرار دارند، و آینده تورم و نرخ بهره به کدام سمت ممکن است برود. برای اقتصادی مانند ایران که درآمدهای دلاری (مثل نفت) و داراییهای غیر دلاری (مثل طلا) هر دو اهمیت دارند، دنبال کردن این شاخص فقط کاری تحلیلی نیست؛ پیشبینی مسیر فشارها و فرصتهای آینده است.
شاید بتوان گفت در جهانی که اعتماد به پولهای کاغذی بار دیگر به چالش کشیده شده، شاخص دلار به نوعی دماسنج اضطراب تبدیل شده است. هر حرکت آن، بازتابی از باور یا بیاعتمادی بازارها نسبت به سیستم مالی جهانی است؛ معیاری برای سنجش قدرت آمریکا، همچنین معیاری برای سنجش ترس دیگران از آینده!
در نهایت، دانستن اینکه DXY چیست و چگونه حرکت میکند یعنی فهمیدن نبض یکی از مهمترین جریانهای پنهان اقتصاد جهانی. دنیای امروز فقط با آمار تولید و تورم حرکت نمیکند؛ با اعتماد، قدرت پول و جنگهای خاموش ارزی حرکت میکند. و در این میدان، شاخص دلار یکی از اصلیترین چراغهایی است که مسیر را نشان میدهد.
