وی افزود: این دو مورد در واقع استراتژی اصلی بانک مرکزی در این مدت بوده و اقداماتی که انجام دادیم، خوشبختانه بخشی از آنها به نتیجه رسیده است؛ به‌خصوص در حوزه تورم.
همتی ادامه داد: بنابراین قبل از اینکه وارد بحث‌های ارزی بشوم، می‌خواهم درباره تورم توضیح بدهم. یکی از مسائلی که مهم است این است که ما باید رشد نقدینگی را کند کنیم و به‌تدریج کاهش دهیم.
وی گفت: اگر یادتان باشد، خیلی‌ها در اوایل، در واقع بعد از جنگ ۴۰ روزه، جنگ رمضان و فشارهایی که شروع شد، محاصره‌ها و تحریم‌ها، صحبت از ابرتورم و ورود اقتصاد کشور به یک دوره تورم بالا می‌کردند.
رئیس‌کل بانک مرکزی افزود: تلاش جدی را همکاران من در بانک مرکزی انجام دادند تا بتوانیم این موضوع را کنترل کنیم. البته دولت محترم هم کمک کرد؛ به این معنا که خیلی به بانک مرکزی برای تأمین مالی خودش تکیه نکرد و ما نیز سعی کردیم کنترل‌های لازم را در نقدینگی ایجاد کنیم.
وی تصریح کرد: آن چیزی که اتفاق افتاد، به نظر من یکی از اتفاقات مهم بود. من اصلاً صحبت از تورم پایین نمی‌کنم؛ صحبت من این است که قرار بود تورم‌های سنگینی اتفاق بیفتد و یکی از اهداف آمریکا نیز همین بود؛ هدفی که هر روز تکرار می‌کنم و ترامپ و وزیر خزانه‌داری او نیز تکرار می‌کنند.
همتی ادامه داد: من فقط دو، سه نمودار نشان می‌دهم تا مشخص شود که روند، به‌خصوص در این ماه‌های اخیر، به چه نتیجه‌ای رسیده است. اولین نمودار، رشد نقدینگی ماهانه است که نشان می‌دهد روند نقدینگی در کشورمان چگونه پیش می‌رود.
وی گفت: ماه گذشته، یعنی شهریور، رشد نقدینگی به ۱.۳ درصد رسیده است که رقم فوق‌العاده‌ای برای رشد نقدینگی است. حالا توضیح می‌دهم که این رشد نقدینگی همراه با چه اقداماتی بوده است.
رئیس‌کل بانک مرکزی افزود: اگر همین رشد نقدینگی را به صورت نقطه‌به‌نقطه ببینید، در شش ماه اول امسال به این صورت اتفاق افتاده است؛ یعنی از اوج خود فاصله گرفته و اکنون به ۵۱ درصد رسیده است.
وی اظهار کرد: ما یک هدف‌گذاری مهم برای رشد نقدینگی گذاشته‌ایم تا ان‌شاءالله در ماه‌های آینده کنترل بیشتری روی آن داشته باشیم. طبیعی است وقتی بتوانیم رشد نقدینگی را کنترل کنیم، اثر آن را در تورم خواهیم دید.
همتی ادامه داد: یکی از مؤلفه‌های مهم ایجاد تورم، البته در کنار دلایل مختلفی که در بخش عرضه و تقاضا وجود دارد، همین موضوع است. به خاطر التهابات و نقدینگی‌هایی که اضافه شده بود، میزان تقاضا افزایش پیدا کرده و فشار تقاضا بسیار زیاد شده بود.
وی گفت: بنابراین تورم ماهانه ما کاهشی شد و روند ماه‌های گذشته را نشان می‌دهد. در سه ماه گذشته، یعنی تیر، مرداد و شهریور، می‌بینید که تقریباً نصف سه‌ماهه قبل بوده است. این موضوع کمک کرده که تورم متوقف و به سمت کاهش حرکت کند.
رئیس‌کل بانک مرکزی تصریح کرد: نمی‌خواهم بگویم که واقعاً شرایط خوب است. همه مردم عزیز می‌دانند تورم بالاست. مردم در کشور ما احساس خوبی از این موضوع ندارند. وقتی برای خرید به مغازه می‌روند و اقلام و لوازمی را که نیاز دارند تهیه می‌کنند، می‌بینند که تورم بالاست.
وی افزود: من درباره آن چیزی صحبت می‌کنم که می‌توانست اتفاق بیفتد و هدف آمریکا و اسرائیل بود؛ اینکه از عامل تورم برای فشار بر مردم استفاده کنند و ما را وارد یک دوره تورم‌های سنگین کنند. خوشبختانه این اتفاق نیفتاد و بانک مرکزی برنامه دارد و به دنبال کنترل نقدینگی است.
همتی درباره تأثیر التهابات ارزی بر تورم نیز گفت: التهابات ارزی هم می‌تواند دوباره باعث تورم شود، ولی برای آن هم برنامه داریم که ان‌شاءالله بتوانیم شتاب آن را کنترل کنیم.
وی در پاسخ به این موضوع که مردم می‌گویند کاهش تورم را در سفره خود احساس نمی‌کنند، اظهار کرد: من عرض کردم که شتاب تورم را گرفته‌ایم. نکته‌ای که می‌خواهم توضیح بدهم این است که وقتی می‌گوییم نرخ تورم کاهش پیدا می‌کند، معنایش این نیست که شتاب گرانی متوقف شده است.
رئیس‌کل بانک مرکزی افزود: آن شتابی که در واقع دنبال آن بودند تا ما وارد تورم‌های بالا بشویم، کاهش پیدا کرده است. بالاخره شرایط جنگی است.
همتی ادامه داد: خیلی از دوستان به این موضوع توجه نمی‌کنند که ما با یک ابرقدرت اقتصادی در حال مقابله هستیم و من همیشه همین را می‌گویم. این دولت، در واقع دولت آمریکا، دولت بی‌رحمی است. شما می‌بینید کودکان ما را در میناب چگونه به شهادت رساندند، رهبر عزیزمان را چگونه به شهادت رساندند و خیلی‌های دیگر را نیز به شهادت رساندند.
وی گفت: قرار بود ظرف دو هفته ایران را به فروپاشی برسانند و پیروز شوند و بروند؛ الان نه ماه مانده‌اند. حالا آمده‌اند و ۱۰ روز پیش اعلام کرده‌اند که دو هفته دیگر می‌خواهیم ایران از نظر اقتصادی فروپاشی شود.
همتی افزود: الان ۱۰ روز از آن گذشته و ما در خط مقدم جنگ اقتصادی هستیم و همان جواب را به آنها خواهیم داد؛ یعنی همان نتیجه‌ای را که آنها می‌خواهند، خودشان خواهند گرفت. مردم عزیز ما مطمئن باشند که ما شرایط، مشکلات و فشارها را می‌دانیم و می‌فهمیم. مردم در زندگی روزمره‌شان اینها را لمس می‌کنند، ولی فشار سنگین است و ما برای آن برنامه داریم.
وی تصریح کرد: این‌طور نیست که بی‌برنامه باشیم. ما در واقع تابع واکنش داریم. بانک مرکزی بر اساس سناریوهای مختلفی که علیه کشورمان به کار گرفته می‌شود، توابع مختلف واکنش دارد و برای شرایط مختلف برنامه داریم.
رئیس‌کل بانک مرکزی ادامه داد: ما برنامه‌ریزی کرده‌ایم و اکنون شش ماه از ابتدای سال گذشته است. از زمانی که فشار اقتصادی را به‌طور جدی‌تر شروع کردند و محاصره را آغاز کردند، بیش از دو تا دو و نیم ماه گذشته است، ولی کشور ما محکم ایستاده است.
وی گفت: معیشت مردم، داروی کشور و به هر حال کالاهای ضروری کشور را با سرعت و قدرت تأمین می‌کنیم.
همتی افزود: بنابراین می‌خواستم عرض کنم که ما در کنار اقداماتی که برای کنترل تورم انجام می‌دهیم ـ که تورم بسیار مهم است و پیشتاز اهداف بانک مرکزی، کنترل آن است ـ باید بقیه امور را هم به دنبال آن سر و سامان بدهیم که یکی از آنها مسئله ارز است.
وی درباره چشم‌انداز کنترل تورم و زمان رسیدن به یک عدد پایدار اظهار کرد: با توجه به نموداری که نشان دادم، ما اکنون به میانگین بلندمدت نزدیک شده‌ایم. ما در طول چند سال گذشته روی میانگین بلندمدت بودیم و پس از شوکی که بعد از شروع جنگ ایجاد شد، از میانگین بلندمدت و میان‌مدت خود فاصله گرفتیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی افزود: تمام تلاش ما این است که فعلاً به میانگین بلندمدت و میان‌مدت خود برگردیم و به‌تدریج، ان‌شاءالله با کنترل بیشتر نقدینگی و ابزارهای مختلف سیاست پولی، این روند را ادامه دهیم.
وی گفت: یکی از مسائل مهمی که داریم، خلق نقدینگی توسط بانک‌هاست که به‌طور جدی جلوی آن ایستاده‌ایم و جلوی بانک‌های ناتراز را می‌گیریم و به سرعت آنها را به سمت اصلاح می‌بریم.
همتی ادامه داد: من قبلاً هم گفتم، هر بانکی را که بتوانیم اصلاح کنیم، اصلاح می‌کنیم و اگر نتوانیم، حتماً از صحنه فعالیت بانکی خارجش می‌کنیم و این یکی از مسائل مهم ماست. ان‌شاءالله این کار را در ماه‌های آینده پیگیری خواهیم کرد.
وی تصریح کرد: بنابراین اگر از آن ناحیه فشار به پایه پولی و نقدینگی وارد نشود، ما از مسیرهای دیگر نقدینگی را کنترل می‌کنیم و ان‌شاءالله بتوانیم نتایج خوبی بگیریم.
رئیس‌کل بانک مرکزی درباره اینکه آیا می‌توان تا پایان سال عدد مشخصی برای رشد نقدینگی پیش‌بینی کرد، گفت: فکر کنم تا پایان سال آن ۵۱.۶… اصلاً من که نمی‌توانم الان بگویم چه می‌شود. باید ببینیم حوادث و اتفاقات چه خواهد شد. بالاخره ما همچنان در حال جنگ هستیم و جنگ ما که تمام نشده است.
وی افزود: اظهارات وزیر خزانه‌داری نشان می‌دهد که کاملاً جنگ اقتصادی در جریان است. من همیشه همین را گفته‌ام و گفتم که آنها اکنون شیفت داده‌اند به جنگ اقتصادی.
همتی ادامه داد: همان‌طور که آنها می‌گفتند ۹۰ درصد موشک‌هایشان تمام شد و فلان اتفاق افتاد و بعد دوباره می‌دیدند که همین‌طور سیل موشک می‌آید روی سرشان، الان هم همین است. مرتب می‌گویند ارز آنها تمام شد، درآمدشان تمام شد، اما باز می‌بینند که اتفاقی نیفتاده است.
وی گفت: بالاخره فشارهای روانی و تبلیغات می‌آورند و مدیریت کشورهای منطقه را انجام می‌دهند. همه اینها را می‌خواهند برای اینکه به هر حال اقتصاد ایران را بشکنند. من این اطمینان را به مردم می‌دهم که با این چیزها اقتصاد ایران نمی‌شکند.
تأمین نزدیک به ۲۵ میلیارد دلار ارز از ابتدای سال
همتی با اشاره به سیاست‌های ارزی بانک مرکزی اظهار کرد: در همین جنگ اقتصادی، یکی از هدف‌گذاری‌های دشمن روی ارز است.
وی افزود: در ارتباط با ارز، خوشبختانه امسال روند تأمین ارز خیلی خوب بود. با اینکه این همه فشار روی کشور بود و با برنامه‌ای که ما همان اوایل سال ریختیم، اقدامات لازم را انجام دادیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی ادامه داد: من یک بار هم گفتم و بعضی دوستان برداشت‌های متفاوتی از صحبت من داشتند. ما گفتیم بالاخره میلیاردها دلار ارز خریدیم و ذخیره کردیم. بعضی دوستان فکر کردند من از بازار رفتم و مثل همین ارز خریدم. در حالی که ما نشستیم، فکر کردیم، برنامه‌ریزی کردیم و پیش‌بینی این روزها را می‌کردیم و مقادیر زیادی ارز را از طریق تراستیا و جاهای دیگر، که فکر می‌کردیم شاید ناامن باشد، منتقل کردیم و به جاهای امن‌تر بردیم.
وی گفت: ما الان پشتوانه برای کارمان داریم. چرا من همان اول سال خدمت مقام معظم رهبری هم عرض کردم و پیغام دادم که خیالشان از تأمین کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه راحت باشد. ما معیشت مردم را تأمین می‌کنیم و این کار را انجام دادیم.
همتی افزود: الان هم باز می‌گویم که این موضوع را تأمین خواهیم کرد. برای آن برنامه داریم، برنامه‌ریزی کرده‌ایم و آمادگی داریم در هر شرایطی این کار را انجام دهیم.
وی تصریح کرد: از ابتدای سال تا الان که در خدمت شما هستم، یعنی تقریباً در همین نیمه مهرماه، ۲۴.۹ میلیارد دلار، یعنی نزدیک به ۲۵ میلیارد دلار، برای کشور تأمین ارز کرده‌ایم و کالا وارد کشور شده است.
رئیس‌کل بانک مرکزی ادامه داد: این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل که تا همین زمان در مجموع ۲۸ میلیارد دلار بوده، ۱۲ درصد کاهش تأمین ارز را نشان می‌دهد و آن ۱۲ درصد هم بخشی در صنعت بوده است.
وی گفت: اما در کالاهای اساسی و دارو، در کالاهای اساسی اصلاً کاهش نداشتیم و در دارو تازه ۳۰ درصد بیشتر تأمین ارز کرده‌ایم.
همتی افزود: بنابراین ما هدف‌گذاری کرده‌ایم. بالاخره شرایط طوری است که ما هدف را می‌گذاریم. در جاهایی که آنهایی که به کشورمان حمله و تجاوز می‌کنند، خوشحال می‌شوند که اشکالی پیدا شود، ما اجازه نمی‌دهیم آن بخش دچار اشکال شود.
افزایش تقاضای ارزی ناشی از انتظارات تورمی
وی در پاسخ به این پرسش که اگر منابع کافی ارزی وجود دارد، دلیل افزایش قیمت ارز و جهش‌های اخیر چیست، گفت: توضیح می‌دهم و به‌طور جدی توضیح خواهم داد.
رئیس‌کل بانک مرکزی اظهار کرد: در بخش ارز، عرض کردم که آنها از چند هفته پیش شروع کردند که فشار را تشدید کنند. اصطلاحاتی هم برای خودشان دارند. هر روز توییت می‌زنند، توییت یکدیگر را ریتوییت می‌کنند و فکر می‌کنند با ریتوییت کردن می‌توانند مسائل اقتصاد ما را به هم بزنند.
وی افزود: بالاخره القای روانی که انجام دادند و انتظارات را در کشور ما بالا بردند، انتظارات منفی تورمی را، طبیعی هم هست که وقتی انتظارات تورمی بالا می‌رود، همه به سراغ دارایی‌هایی می‌روند که بتوانند با آن احتمال کاهش یا افزایش تورم و یا احتمال پایین بودن درآمد ارزی کشور را پوشش دهند.
همتی ادامه داد: همین موضوع باعث شد تقاضا و افزایش تقاضا در بازار بالا برود. فقط تقاضای کالا نیست؛ چون کالایی که ما داریم روزانه تأمین می‌کنیم، آن التهابی که در بازار ایجاد شد باعث شد قیمت‌ها به ارقام فعلی برسد.
وی گفت: ما برای همه اینها، همان‌طور که از قبل گفتم، تابع واکنش داریم و در بانک مرکزی آن را طراحی کرده‌ایم. بنابراین بلافاصله وقتی این اتفاق افتاد، بر اساس تابع واکنش خود که مدیریت بازار ارز است، وارد شدیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی درباره نحوه ورود بانک مرکزی به بازار ارز اظهار کرد: ما اعلام کردیم که در این طرح، ۱۰ هزار دلار خواهد بود.
وی افزود: بعضی از دوستان ممکن است درباره این موضوع سؤال‌هایی داشته باشند و خیلی حاشیه ایجاد شد. بعضی از دوستان صحبت کردند و نمایندگان محترم مجلس نیز نظراتی داشتند.
همتی ادامه داد: چند نکته را عرض می‌کنم تا مردم عزیز و نمایندگان عزیز بدانند. بالاخره فشار زیاد بود و می‌خواستند در واقع ارز را از کنترل خارج کنند، بنابراین ما خیلی سریع عمل کردیم.
وی گفت: علت اینکه این انتخاب‌ها را کردیم و این اعداد را تعیین کردیم این بود که گفتیم دو میلیارد دلار می‌خواهیم عرضه کنیم و در مرحله اول هم یک میلیارد دلار بانک مرکزی خواست به ترامپ و وزیر خزانه‌داری‌اش بگوید که اینهایی که شما می‌گویید ارز آنها تمام شده، من فقط برای مدیریت داخلی بازار ارز می‌توانم این میزان ورز تأمین کنم و کردم و الان هم دارم می‌دهم؛ هر روز هم داریم می‌دهیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی افزود: بعضی‌ها ابتدا فکر کردند بانک مرکزی دارد بلوف می‌زند. برای چه باید بلوف بزنم؟ ما که با مردم هیچ‌وقت خلاف واقع نگفتیم. من همیشه می‌گویم ما گفتیم، اعلام کردیم، می‌دهیم و دادیم. الان هم می‌دهیم و ادامه می‌دهیم و تا وقتی که احساس کنیم ضروری است، این کار را ادامه خواهیم داد.
وی درباره تعیین سقف ۱۰ هزار دلار نیز اظهار کرد: چرا گفتیم ۱۰ هزار؟ اولاً ۱۰ هزار سقف آن است، چون طبق قانون، در واقع در بحث قاچاق و اینها، هیچ‌کس بیشتر از ۱۰ هزار دلار نمی‌تواند داشته باشد. اگر بالاتر بود، شاید بیشتر هم می‌فروختیم.
همتی گفت: ما می‌خواهیم تقاضاها و نیازهای مردم را در بازار رسمی تأمین کنیم. مردم نروند در کوچه‌پس‌کوچه‌ها و با کیسه‌های مشکی ارز بخرند و ببرند؛ اصلاً چهره خوبی ندارد.
وی افزود: ما گفتیم اگر واقعاً مردم نیاز دارند، تأمین کنیم. اگر فکر می‌کنند با خرید ارز می‌توانند نگرانی‌شان را رفع کنند، ما نگرانی‌شان را رفع می‌کنیم.
رئیس‌کل بانک مرکزی ادامه داد: شما گروه مشخصی از مردم را هدف… همه مردم؛ هیچ، هر کسی می‌تواند بیاید بخرد. الان مگر مانعی وجود دارد؟ حتی خیلی از بانک‌ها الان به صورت آنلاین ارز می‌فروشند.
وی گفت: از نظر مردم، نداشتن آن پول است که بیایند بخرند. یعنی میانگین آن الان حدود ۵۰۰۰ دلار بود؛ یعنی هزار دلار خریدند، ۱۵۰۰ دلار خریدند، ۵۰۰ دلار خریدند و سقف آن ۱۰ هزار دلار است.
اختیار بانک مرکزی برای مداخله در بازار ارز
همتی با اشاره به اختیارات بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز اظهار کرد: بانک مرکزی در شرایطی که نوسانات شدید شود، مجاز است و این اختیار را دارد که مداخله کند. حتی اختیار مدیریت کمیته بازار ارز بانک مرکزی را دارد که مداخله کند و این مداخله را خودش تصمیم می‌گیرد که چگونه انجام دهد.
وی افزود: بالاخره یک مواقعی لازم می‌شود ورود کند و بخرد و یک زمان‌هایی لازم می‌شود ورود کند و بفروشد. هدف ما مدیریت نوسان است؛ یعنی هدف بانک مرکزی ثبات است.
رئیس‌کل بانک مرکزی تصریح کرد: نمی‌خواهیم بگذاریم نااطمینانی سیاسی یا ناآرامی‌هایی که در واقع ناشی از تبلیغ سوء دشمنان است، تبدیل به ناترازی اقتصادی یا نااطمینانی اقتصادی بلندمدت شود.
وی گفت: الان شما نگاه کنید، از روزی که ما ورود کردیم، بازار مقاومت کرد، ولی الان دو، سه روز است که به یک ثبات نسبی رسیده است.
همتی تأکید کرد: البته این ثبات نسبی به این مفهوم نیست که ما کف‌سازی کرده‌ایم؛ چون بعضی‌ها را دیدم که می‌گویند بانک مرکزی آمده و کف‌سازی کرده است.
وی ادامه داد: اولاً من این را خدمت شما بگویم که خیلی‌ها می‌گویند شما بازار غیررسمی دارید و به آن رسمیت می‌بخشید. اصلاً بازار غیررسمی یعنی چه؟
رئیس‌کل بانک مرکزی گفت: من از خیلی از دوستان پرسیدم و نتوانستم جواب بگیرم. گفتم اگر شما ارز داشته باشید، می‌گویید بازار، فرض کنید این عدد و این رقم، غیررسمی است و من به رسمیت نمی‌شناسم؟
رئیس‌کل بانک مرکزی، گفت: اینکه گفته می‌شود بانک مرکزی در بازار ارز کف‌سازی کرده، به این معنا نیست که نرخ فعلی ارز، نرخ پایدار و تثبیت‌شده است.
وی افزود: من تجربه سال‌های ۱۳۹۷، ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ را دارم و در هر سه دوره نیز بانک مرکزی در شرایطی مشابه با افزایش فشار انتظارات و رشد نرخ ارز مواجه بود. در مهرماه ۱۳۹۷ که خودم رئیس بانک مرکزی بودم، قیمت ارز در بازار به حدود ۲۰ هزار تومان رسید و ما با مداخله در بازار، ارز را با نرخ ۱۹ هزار و ۵۰۰ تومان عرضه کردیم و بلافاصله قیمت کاهش یافت و به حدود ۱۰ تا ۱۱ هزار تومان رسید و برای مدتی در همین محدوده باقی ماند.
وی ادامه داد: در سال ۱۳۹۸ نیز قیمت ارز به حدود ۱۵ تا ۱۶ هزار تومان افزایش یافت و مجدداً کاهش پیدا کرد. در سال ۱۳۹۹ نیز قیمت ارز به حدود ۳۲ هزار تومان رسید، اما با مداخله بانک مرکزی آن را به حدود ۲۲ هزار تومان رساندیم و تا زمانی که من از بانک مرکزی خارج شدم، نرخ ارز برای مدتی در محدوده ۲۲ تا ۲۳ هزار تومان قرار داشت.
همتی تصریح کرد: بنابراین این‌طور نیست که نرخ فعلی ارز الزاماً نرخ پایدار باشد و من اصلاً چنین برداشتی را قبول ندارم. برخی معتقدند وقتی بانک مرکزی نرخ اعلام‌شده را به نرخ بازار نزدیک می‌کند، به معنای کف‌سازی است، در حالی که هدف ما مدیریت بازار است.
وی افزود: سیستم درست مداخله این است که بانک مرکزی در حاشیه بازار وارد شود، عرضه انجام دهد، جلوی رانت را بگیرد و نرخ را کاهش دهد. من در سه دوره این کار را تجربه کرده‌ام و از آن نتیجه گرفته‌ایم.
رئیس‌کل بانک مرکزی گفت: وقتی قرار است مداخله‌ای در بازار ارز انجام شود، مداخله در نرخ‌های پایین و بازار غیررسمی چه فایده‌ای دارد؟ اکنون فرآیند عرضه ارز شفاف است و فرد با کارت ملی خود خرید را انجام می‌دهد، پرداخت او مشخص است و معلوم است که چه کسی ارز را خریداری کرده است.
وی ادامه داد: بنابراین افراد می‌توانند به‌صورت شفاف و منظم ارز خریداری کنند و ما نیز مشکلی نداریم و ارز را به آنها می‌فروشیم.
همتی گفت: من به‌عنوان رئیس بانک مرکزی به مردم اطمینان می‌دهم که نگفته‌ام ارز نمی‌فروشم؛ ارز دارم و می‌فروشم. دلیل فروش ارز نیز مدیریت بازار است، چراکه نرخ ارز بر زندگی مردم تأثیر می‌گذارد و وظیفه من این است که بازار را به ثبات برسانم.
وی افزود: ممکن است عده‌ای درباره این روش انتقاد داشته باشند، اما من اکنون یک فرد سیاسی نیستم، بلکه رئیس بانک مرکزی هستم. این مسئولیت را برای خدمت به کشور پذیرفته‌ام و اکنون نیز بانک مرکزی در خط مقدم جنگ اقتصادی قرار دارد.
وی ادامه داد: همان‌طور که در دوره جنگ نظامی صدای موشک و جنگ را می‌شنیدیم و متوجه می‌شدیم جنگ در جریان است، جنگ اقتصادی صدایی ندارد و فقط فشار مالی، تحریم و محاصره افزایش پیدا می‌کند. با این حال، یک مجموعه در خط مقدم در حال مبارزه است و آن بانک مرکزی است.
رئیس‌کل بانک مرکزی تصریح کرد: آنها هدف خود را روی پول و ارز کشور گذاشته‌اند و ما باید با آرامش این کار را انجام دهیم. من نمی‌توانم همه اقداماتی را که در حال انجام است، اعلام کنم و بگویم چه برنامه‌ای برای هر مرحله داریم.
همتی گفت: در بانک مرکزی یک‌سری «توابع واکنش» تعریف کرده‌ایم و برای هر شرایطی که اتفاق بیفتد، برنامه داریم و بلافاصله نسبت به آن واکنش نشان می‌دهیم.
وی افزود: این موضوع مطرح شد که اگر بانک مرکزی به اندازه کافی ارز در اختیار دارد، پس افزایش نرخ ارز به چه دلیل اتفاق افتاده است. پاسخ این است که افزایش اخیر نرخ ارز به دلیل نبود ارز نبوده، بلکه بیشتر ناشی از انتظارات بوده است.
وی ادامه داد: با ایجاد انتظارات منفی، خروج سرمایه نیز اتفاق می‌افتد و بانک مرکزی باید بتواند این شرایط را مدیریت کند. روش مدیریت بازار این است که بانک مرکزی در حاشیه بازار وارد شود، همراهی کند و نرخ را پایین بیاورد. این یک روش تجربه‌شده است و با مداخله در نرخ‌های پایین نمی‌توان به هدف رسید.
همتی تصریح کرد: موضوع مهم دیگر این است که بانک مرکزی در چه نقطه‌ای از قیمت و در کجای نمودار وارد بازار شود. اینها مباحث فنی است و ما در نقطه‌ای وارد بازار می‌شویم که بتوانیم جلوی شتاب افزایش قیمت را بگیریم.
وی گفت: امیدوارم این سیاست پاسخ دهد و مردم عزیز مطمئن باشند که ارز کافی برای فروش داریم و این سیاست را ادامه خواهیم داد.
همتی گفت: مقام ناظر باید با بانک‌های ناتراز برخورد کند و ما نیز اکنون در حال انجام این کار هستیم، اما برخورد با بانک ناتراز موضوع بسیار حساسی است؛ چراکه ممکن است موجب هجوم بانکی یا هجوم سپرده‌گذاران شود و این اتفاق خوبی نیست و می‌تواند در جامعه التهاب ایجاد کند.
وی افزود: نمی‌توان با همه بانک‌هایی که سپرده‌گذار و امکانات دارند به این راحتی برخورد کرد. برای مثال، درباره بانک آینده تقریباً نزدیک به یک سال است که فرآیند انحلال آن در حال انجام است، اما فرآیند تبدیل و فروش دارایی‌های آن همچنان ادامه دارد.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: دو یا سه مؤسسه و بانک ناتراز دیگر نیز داریم، اما تیمی را به‌طور جدی برای آنها تعیین کرده‌ایم که در حال کار روی این موضوع هستند و حتماً در آینده نزدیک شاهد تحولاتی در این بانک‌ها خواهیم بود.
وی تصریح کرد: ما نمی‌توانیم قبول کنیم بانکی از بانک مرکزی اضافه‌برداشت داشته باشد و همچنین نمی‌توانیم بپذیریم بانکی براساس آنچه ما اعلام کرده‌ایم، بیش از میزان تعیین‌شده خلق پول کند.
همتی گفت: علت اینکه اکنون می‌بینید رشد نقدینگی کاهش پیدا کرده، همین موضوع است. ما آن‌قدر محکم و جدی برخورد کرده‌ایم که حتی مدیرعامل‌های بانک‌ها را برای توضیح و پاسخگویی به هیئت مربوطه معرفی می‌کنیم. بنابراین اجازه نمی‌دهیم بانک‌ها برخلاف دستورالعملی که اعلام کرده‌ایم، اقدام به خلق پول کنند.
وی افزود: وقتی ترازنامه بانک بی‌دلیل بزرگ می‌شود، در واقع بانک در حال خلق پول است؛ یعنی بانک عملاً بیش از توان خود و بیش از میزانی که ما به آن اجازه داده‌ایم، تسهیلات پرداخت می‌کند و این کار در اقتصاد کشور بسیار نامناسب و نادرست است.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: ما اکنون این موضوع را محدود کرده‌ایم و محکم بر اجرای آن ایستاده‌ایم و این اقدام باعث شده اضافه‌برداشت بانک‌ها کاهش پیدا کند. در گذشته، بانک‌ها اضافه‌برداشت خود را نگه می‌داشتند و می‌گفتند بعداً اسناد آن را ارائه می‌کنیم، اما اکنون دستور داده‌ام که همان روز برای اضافه‌برداشت، سند صادر شود؛ یعنی این مبلغ به‌عنوان بدهی بانک ثبت می‌شود و بانک باید اصل و فرع آن را پرداخت کند.
وی گفت: بنابراین هم در موضوع اضافه‌برداشت و هم در موضوع ریپو یا عملیات بازار باز، با جدیت برخورد کرده‌ایم و اجازه نمی‌دهیم بانک‌ها به‌صورت بی‌رویه اقدام به خلق نقدینگی کنند.
همتی افزود: رشد نقدینگی در شهریورماه یک‌وسه دهم درصد بود که واقعاً در ماه‌های گذشته بی‌سابقه بوده است. امیدوارم بتوانیم با همکاری بانک‌ها و در عین حال با برخوردهای انضباطی، شرایطی ایجاد کنیم که بانک‌ها این موارد را رعایت کنند و به ما کمک کنند.
وی تصریح کرد: وقتی نقدینگی را کنترل می‌کنیم، از تولید غافل نیستیم. از ابتدای سال تاکنون حدود هفت هزار هزار میلیارد تومان، معادل هفت هزار همت، تسهیلات پرداخت کرده‌ایم که تقریباً ۶۰ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می‌دهد و نزدیک به ۷۷ درصد آن به بخش تولید اختصاص یافته است.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: تلاش ما این است که منابع بیشتر به بخش مولد تولید اختصاص پیدا کند. حتی روش‌های جدید و غیرتورمی تأمین مالی مانند گام و برات الکترونیکی نیز مورد استفاده قرار گرفته است و حجم استفاده از این روش‌ها نسبت به سال گذشته تقریباً ۱۲ برابر شده و اکنون به حدود ۳۱۰ همت رسیده است.
وی گفت: ما از این روش‌ها نیز برای تأمین مالی استفاده می‌کنیم تا تولید کشور آسیب نبیند.
همتی درباره وارد نشدن بانک‌ها به بنگاه‌داری و سرمایه‌گذاری در امور غیرمولد نیز گفت: مقرراتی در این زمینه داریم که قانون، بانک‌ها را مکلف کرده است و براساس آن، اگر بانک‌ها اقدام نکنند، حداکثر ظرف ۹ ماه آینده باید تمام اموال آزاد خود را که بخشی از آن مربوط به اموال مازاد بانکی و بخشی نیز مربوط به شرکت‌های غیربانکی آنهاست، به شرکت مدیریت دارایی یا همان AMC منتقل کنند.
وی افزود: شرکت مدیریت دارایی زیر نظر صندوق ضمانت سپرده‌ها که تحت نظارت بانک مرکزی است، فعالیت می‌کند و دارایی‌ها را مدیریت خواهد کرد. بانک‌ها باید اموال خود را واگذار کنند؛ اگر دارایی مربوط به شرکت باشد، باید آن را براساس قیمت تابلو واگذار کنند و اگر مربوط به سایر اموال باشد، باید آن را با ۸۵ درصد قیمت آن به AMC واگذار کنند.
رئیس کل بانک مرکزی گفت: به بانک‌ها توصیه می‌کنم این موضوع را به‌صورت جدی دنبال کنند. ما نیز اکنون در حال پیگیری هستیم و سامانه‌ای ایجاد شده که اموال بانک‌ها در آن ثبت می‌شود و فرآیند ثبت آنها آغاز شده است.
وی ادامه داد: اگر بانک‌ها تعلل کنند و خودشان اموال را با قیمت مناسب واگذار نکنند، ما این اموال را در اختیار می‌گیریم و در AMC نسبت به تعیین تکلیف آنها اقدام خواهیم کرد. امیدواریم ظرف چند ماه آینده به این هدف برسیم.
همتی تصریح کرد: من همیشه گفته‌ام که بانک‌ها باید بنگاه‌سازی کنند؛ ما نمی‌گوییم بنگاه‌سازی نکنند، اما بانک‌ها نباید بنگاه‌داری کنند و این موضوع خط قرمز ماست و به‌طور جدی آن را پیگیری می‌کنیم.
وی در ادامه با اشاره به شرایط اقتصادی کشور گفت: من به‌عنوان مسئول بانک مرکزی و یکی از اعضای دولت، مشکلات و فشاری را که در زندگی مردم وجود دارد، درک می‌کنم. واقعاً تلاش می‌کنیم و نگران هم هستیم و تلاش می‌کنیم این مشکلات را به حداقل برسانیم.
رئیس کل بانک مرکزی افزود: مردم مطمئن باشند که ان‌شاءالله در این مرحله، در شرایطی که کشور بر جنگ اقتصادی متمرکز شده است، با دعای مردم و تلاش همکاران ما و سایر اعضای اقتصادی دولت که اکنون در حال تلاش هستند تا کسری بودجه را تأمین کنند و تراز بودجه کشور را برقرار کنند.
منبع: ایسنا
