افزایش نرخ بیکاری به ۹.۱ درصد در بهار ۱۴۰۵؛ مشارکت اقتصادی هم پایین آمد

به گزارش زمان اقتصاد، بر اساس چکیده نتایج طرح آمارگیری نیروی کار مربوط به بهار ۱۴۰۵، جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر کشور ۶۶ میلیون و ۶۷۰ هزار و ۶۰۳ نفر برآورد شده است. از این تعداد، ۲۷ میلیون و ۱۳۶ هزار و ۹۸ نفر در جمعیت فعال اقتصادی قرار داشته‌اند و ۳۹ میلیون و ۵۳۴ هزار و ۵۰۵ نفر غیرفعال اقتصادی بوده‌اند. نرخ مشارکت اقتصادی در این فصل ۴۰.۷ درصد ثبت شده که نسبت به بهار ۱۴۰۴، ۰.۵ واحد درصد کاهش نشان می‌دهد.

در همین دوره، تعداد شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر ۲۴ میلیون و ۶۷۲ هزار و ۲۳۷ نفر بوده و نرخ اشتغال به ۳۷.۰ درصد رسیده است. این شاخص نسبت به فصل مشابه سال قبل ۱.۲ واحد درصد کاهش یافته است. در مقابل، تعداد بیکاران کشور ۲ میلیون و ۴۶۳ هزار و ۸۶۱ نفر اعلام شده و نرخ بیکاری کل نیز به ۹.۱ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به بهار ۱۴۰۴، ۱.۸ واحد درصد افزایش دارد.

ترکیب اشتغال در بخش‌های عمده اقتصادی نشان می‌دهد بخش خدمات با ۵۳.۸ درصد، بیشترین سهم را از اشتغال کشور به خود اختصاص داده است. پس از آن، بخش صنعت با ۳۱.۰ درصد و بخش کشاورزی با ۱۵.۱ درصد قرار دارند. نسبت به بهار ۱۴۰۴، سهم خدمات ۱.۴ واحد درصد افزایش یافته، سهم کشاورزی ۰.۵ واحد درصد بالا رفته و سهم صنعت ۲.۰ واحد درصد کاهش داشته است. این تغییر ترکیب، به‌ویژه کاهش سهم صنعت، می‌تواند نشانه‌ای از فشار بر فعالیت‌های مولد و صنعتی در دوره مورد بررسی باشد.

وضعیت بیکاری در گروه‌های سنی نیز تصویر نگران‌کننده‌تری از بازار کار ارائه می‌دهد. نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله در بهار ۱۴۰۵ به ۲۳.۴ درصد رسیده که نسبت به بهار ۱۴۰۴، ۳.۷ واحد درصد افزایش یافته است. همچنین نرخ بیکاری گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله ۱۷.۵ درصد اعلام شده و ۳.۰ واحد درصد رشد کرده است. در بخش تحصیل‌کرده‌ها نیز نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشترِ فارغ‌التحصیل آموزش عالی ۱۱.۶ درصد بوده که نسبت به سال قبل ۱.۲ واحد درصد افزایش دارد.

از سوی دیگر، سهم اشتغال ناقص در میان شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر ۸.۵ درصد برآورد شده است؛ یعنی بخشی از شاغلان به دلایل اقتصادی کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده و آماده کار بیشتر بوده‌اند. در مقابل، ۳۷.۸ درصد شاغلان بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار کرده‌اند. این هم‌زمانیِ رشد اشتغال ناقص و افت نرخ مشارکت، نشان می‌دهد بازار کار در بهار ۱۴۰۵ نه‌فقط با افزایش بیکاری، بلکه با کاهش کیفیت و پایداری اشتغال نیز مواجه بوده است.

در بخش‌های جمعیتی، نرخ بیکاری زنان ۱۶.۷ درصد و مردان ۷.۵ درصد گزارش شده است. همچنین نرخ بیکاری در مناطق شهری ۹.۸ درصد و در مناطق روستایی ۶.۴ درصد بوده است. نرخ مشارکت اقتصادی مردان ۶۷.۸ درصد و زنان ۱۳.۷ درصد ثبت شده که فاصله‌ای معنادار را در دسترسی به فرصت‌های اشتغال نشان می‌دهد.

بر پایه این داده‌ها، بازار کار در بهار ۱۴۰۵ با سه نشانه هم‌زمان مواجه بوده است: افزایش بیکاری، کاهش مشارکت اقتصادی و افت اشتغال در بخش صنعت. در چنین شرایطی، تمرکز بر احیای ظرفیت تولید، تقویت سرمایه‌گذاری، و حفظ اشتغال موجود در بخش‌های مولد، برای جلوگیری از تشدید فشار بر نیروی کار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

 شاخص‌های کلیدی