گزارش از نگار قاسمیمنش خبرنگار زمان اقتصاد
در تازهترین دادههای منتشرشده از بازار املاک امارت دبی، تصویر روشنی از جابهجایی سرمایههای منطقهای دیده میشود. بر اساس آمار رسمی، تا پایان سال ۲۰۲۲ ارزش دارایی ملکی ایرانیان در دبی به حدود ۷.۲ میلیارد دلار رسیده؛ رقمی که نسبت به دو سال پیش رشد ۴.۶ درصدی را نشان میدهد. با این حال تعداد مالکان ایرانی از حدود ۷هزار نفر به ۶ هزار و ۸۲۶ نفر کاهش یافته؛ نزولی که از خروج سرمایهگذاران خرد و تمرکز سرمایه در پروژههای لوکس حکایت دارد.
در بازار املاک دبی، نزدیک به ۴۳ درصد ارزش کل املاک مسکونی در اختیار اتباع خارجی است. در میان آنها پنج کشور هند، بریتانیا، عربستان سعودی، پاکستان و ایران بیشترین سهم را دارند و بهتنهایی تقریباً نیمی از کل داراییهای خارجی دبی را در اختیار گرفتهاند. این وضعیت جایگاه ایران را در کنار اقتصادهای فعال منطقه در زمینه سرمایهگذاری خارجی تثبیت میکند.
رشد ۲۰ درصدی ارزش املاک خارجیها که معادل ۲۳ میلیارد دلار برآورد شده، نتیجه مستقیم سیاستهای جذب سرمایه دولت امارات است؛ سیاستهایی که با اعطای ویزای طلایی، حذف مالیات بر درآمد و ایجاد ثبات اقتصادی، دبی را به یکی از امنترین مقاصد برای جریان آزاد سرمایه در خاورمیانه بدل کردهاست.
این روند، معنای سرمایه، در جستوجوی امنیت، شفافیت و عبور بازدهی بالا از مرزها را بهخوبی روشن میکند. به عبارت دیگر دبی با ایجاد محیطی کمریسک و قابل پیشبینی توانسته همان نقشی را ایفا کند که نظامهای مالی پویا و رقابتی در کشورهای توسعهیافته دارند. در مقابل، تداوم خروج سرمایه از ایران به سمت بازارهایی مانند امارات نشاندهنده ناکارآمدی سیاستهای داخلی در حمایت از مالکیت خصوصی، شفافیت بازار و اطمینان حقوقی تلقی میشود.
تمرکز جدید سرمایهگذاران ایرانی بر پروژههای لوکس و بزرگمقیاس، مصداقی از فاصلهگرفتن سرمایه از بخش تولید و بازارهای مولد داخلی است. به عبارت دیگر چون قوانین مالیاتی ایران هنوز پیچیده، سنگین و حتی غیرشفاف تلقی میشود؛ از همین رو سرمایهدارها دبی را به واسطه قانون روشن و سود تضمینشده که مالیات ندارد؛ مقصد مناسبی برای سرمایه گذاری میدانند.
از اینرو، تداوم روند فعلی اگرچه برای اقتصاد امارات سودآور است، اما برای اقتصاد ایران به منزله از دست رفتن بخشی از توان سرمایهگذاری داخلی خواهد بود. بازگرداندن این سرمایهها تنها زمانی ممکن است که فضای اقتصادی کشور شفاف، پیشبینیپذیر و مبتنی بر قواعد بازار پویا و رقابتی شود.
منابع:
بانک مرکزی امارات متحده عربی، مرکز آمار دبی، بلومبرگ، فایننشال تایمز، اتاق بازرگانی دبی
