گزارش از سارا جعفری در زمان اقتصاد
تورم نقطه به نقطه ۹ قلم خوراکی از آذر ماه سال ۱۴۰۳ تا آذر ماه سال ۱۴۰۴، از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرد. این ۹ قلم، شامل برنج خارجی درجه یک، لپه، لوبیا قرمز، انار، پرتقال، سیب، برنج ایرانی درجه یک، لوبیا چیتی و لیموترش است.
انتظارات تورمی و تداوم تقاضا با وجود گرانی
جهش نرخ ارز، به دلیل وارداتی بودن اقلام یا وابسته بودن آن‌ها به نهاده‌های وارداتی، به عنوان مهم‌ترین عامل افزایش تورم نقطه به نقطه شناخته می‌شود. پس از نرخ ارز، سیاست‌های قیمتی و یارانه‌ای، هزینه‌های تولید و توزیع، انتظارات تورمی و رفتار بازار، ممنوعیت یا محدودیت واردات، فصلی بودن خوراکی‌ها و کاهش قدرت خرید و تغییر الگوی مصرف، از عوامل افزایش تورم نقطه به نقطه هستند.
کمترین درصد تغییر، مربوط به برنج خارجی درجه یک با ۱۰۶.۱ درصد افزایش و بیشترین افزایش تورم نقطه به نقطه مربوط به لیموترش با ۲۸۰.۴ درصد می‌باشد. با اینکه بعضی از این اقلام جزو کالاهای اساسی نیستند، اما با وجود افزایش بسیار زیاد قیمت آن‌ها، باز هم تقاضا از سمت مردم برای این اقلام وجود دارد. تقاضا برای اقلامی مثل انار، پرتقال و سیب که جزو کالاهای اساسی نیستند، می‌تواند ناشی از اثر تورم انتظاری و ترس از گران‌تر شدن کالا، ناهمگنی درآمدی بین دهک‌های جامعه و کوچک شدن بسته معیشتی مردم باشد.
برنج؛ قربانی سیاست، ارز و اقلیم
برنج خارجی درجه یک با ۱۰۶.۱ درصد افزایش قیمت نسبت به آذر سال گذشته و برنج ایرانی درجه یک با ۱۷۳ درصد افزایش قیمت در همین زمان، جزو کالای اساسی مردم به شمار می‌آیند.
وجود ارز ترجیحی و برقرار ماندن آن، از عواملی است که قیمت برنج خارجی را افزایش می‌دهد. رانت‌خواری و کمبود واردات برنج، باعث کمبود عرضه، فشار به بودجه دولت و بالا رفتن قیمت برنج می‌شود. همچنین برخی از سو استفاده‌گران از وضعیت ملتهب بازار برنج استفاده کرده و با احتکار برنج، افزایش قیمت را تشدید می‌کنند.
برآورد غیرواقعی تولید، کاهش واردات و سیاست‌های محدودکننده واردات برنج، التهابات ارزی و افزایش هزینه تمام شده نهاده‌ها و شبکه توزیع ناکارآمد، از عوامل افزایش بسیار زیاد قیمت برنج داخلی و مشکلات کمبود آب و شرایط اقلیمی باعث کاهش عرضه و رشد قیمت شده‌اند.
برای اطلاعات بیشتر، صفحه اقتصاد واقعی را در زمان اقتصاد دنبال کنید.
