به گزارش زمان اقتصاد، طبق داده‌های منتشرشده بانک مرکزی، حجم نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۴ به رقم ۱۵ هزار و ۵۸۱ همت رسیده است. این رقم بیانگر رشد ۵۳.۳ درصدی نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۴ نسبت به پایان سال قبل از آن است؛ عددی که در مقایسه با رشد ۲۹.۱ درصدی سال ۱۴۰۳، نشان‌دهنده افزایش سرعت رشد نقدینگی در سال گذشته است.
نقش کلیدی «خالص دارایی‌های خارجی» در رشد عرضه پول
از منظر عوامل موثر بر عرضه پول، «خالص دارایی‌های خارجی» موتور اصلی این رشد بوده است. خالص دارایی‌های خارجی کشور در پایان ۱۴۰۴ به بیش از ۸.۶ هزار همت رسیده که رشد ۹۷.۷ درصدی را نشان می‌دهد. در همین حال، «مطالبات از بخش غیردولتی» نیز با رشد ۳۵.۵ درصدی، به مرز ۱۰.۱ هزار همت رسیده است که نشان‌دهنده تداوم تقاضا برای تسهیلات و اعتبار در بخش‌های مولد و غیردولتی است.
تغییرات در ترکیب پول و شبه‌پول
در بررسی ترکیب نقدینگی، سهم «شبه‌پول» همچنان در اقتصاد ایران مسلط است. در پایان اسفند ۱۴۰۴، شبه‌پول با رشد ۵۳.۸ درصدی به حدود ۱۱.۵ هزار همت رسید که ۷۴.۴ درصد از کل نقدینگی را شامل می‌شود.
در مقابل، حجم «پول» نیز با رشدی مشابه (۵۱.۸ درصد) به حدود ۴ هزار همت رسیده است. نکته حائز اهمیت در این بخش، جابه‌جایی‌های درونی سپرده‌های بانکی است؛ طوری که سپرده‌های کوتاه‌مدت و یک‌ساله با رشد‌های قابل‌توجهی (به ترتیب ۶۲.۱ و ۷۴.۸ درصد) همراه بوده‌اند، در حالی که سپرده‌های بلندمدت‌تر مانند دو‌ساله، روند کاهشی را تجربه کرده‌اند.
افزایش پایه پولی؛ تورم‌ساز یا نقدینگی‌ساز؟
پایه پولی نیز در سال ۱۴۰۴ رشد ۶۱.۵ درصدی را ثبت کرد و به رقم ۲.۱ هزار همت رسید. بررسی منابع پایه پولی نشان می‌دهد که خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی با رشد ۹۲.۶ درصدی، نقش پررنگی در افزایش پایه پولی داشته است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که سیاست‌گذار پولی در سال ۱۴۰۴ تلاش کرده است با استفاده از ابزارهای سیاست پولی (با مانده ۶۰۰ همتی)، مدیریت نقدینگی را در اولویت قرار دهد، با این حال اعداد و ارقام نشان‌دهنده تداوم روند صعودی متغیرهای پولی در پایان سال است.
