زمان اقتصاد؛ گروه بین الملل: افزایش تنش های ژئوپولیتیک در سطح نظام بین الملل منجر به رشد چشمگیر بازار فلزات گرانبها به ویژه طلا و نقره شده است. ادامه رکوردشکنی های فلزات گرانبها البته در حالی رخ داده که رشد بازار ارزهای دیجیتال، نه تنها متوقف شده، بلکه شاهد اصلاحی جزئی برای قیمت بیت کوین و شکست قیمت به زیر محدوده ۹۰ هزار دلار هستیم.
واگرایی تحرکات قیمت میان طلا و بیت کوین در حالی رخ داده که راه اندازی صندوق های ETF بیت کوین، بسیاری از کارشناسان بازارهای مالی را نسبت به جایگزینی احتمالی بیت کوین با طلا در آینده ای نه چندان دور متقاعد ساخته بود. اکنون این سوال مطرح است که چرا علیرغم استقبال سرمایه گذاران از صندوق های بزرگی چون بلک راک و ادام فعالیت سرمایه گذاران حقوقی بزرگی چون شرکت مایکرو استراتژی، چرا بیت کوین دچار واگرایی قیمت در برابر طلا شده است.
بیت کوین، معتبر اما همچنان ریسک پذیر
واگرایی ایجاد شده در روند قیمت طلا و بیت کوین طی یک ماه گذشته و همزمان با رشد بی سابقه تنش های بین المللی، بیش از همه نشانگر این مفهوم است که در شرایط بروز بحران های جهانی، طلا و دیگر فلزات گرانبها همچون نقره همچنان نقش سنتی هزارن ساله خود را حفظ کرده و فعلا جایگزینی برای آنها وجود ندارد.
توجه داشته باشید که صرف بازدهی سینوسی یک دارایی همچون بیت کوین، نمی تواند توجیه گر شناسایی آن دارایی به عنوان پناهگاه امن باشد. منظور از پناهگاه امن (Safe Heaven) در بازارهای مالی، نوعی از کامودیتی ها هستند که در شرایط افزایش ریسک حاکم بر بازار، توانایی مقابله با تورم و جلوگیری از کاهش ذاتی اصل سرمیه شما را داشته باشند؛ نقش سنتی که طلا و نقره طی هزاران سال ایفا کرده و حال آنکه بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال همچنان فاقد چنین وجاهتی هستند. برای اثبات این موضوع و فارغ از شرایط فعلی ایجاد شده در نظام بین الملل، کافی است نگاهی به ورشکستگی و ریزش سنگین بازار کریتو در سال های ۲۰۲۱ و ۲۰۱۷ انداخت.
نگاهی به نمودار قیاسی میان روند قیمت طلا و بیت کوین نشان می دهد که دقیقا همزمان با اوج گیری تنش های ژئوپولیتیکی حاکم بر نظام بین الملل در ماه ژاونویه ۲۰۲۶، طلا و بیت کوین، واگرایی مشهود در رفتار قیمت، از خود نشان داده اند. همین امر به خوبی اثبات می کند که علیرغم تصور رایج میان طرفداران بازار کریپتو، بیت کوین همچنان واکنشی منفی به بحران های جهانی از خود نشان می دهد.
تغییر ذائقه بازیگران حقوقی در زمان بروز بحران
اگرچه بازار کریپتو طی سال های اخیر موفق به جذب بازیگران حقوقی بزرگی چون مایکرو استراتژی شده، اما حقیقت امر این است که میزان خرید و سرمایه گذاری بازیگران یاد شده در قیاس با حجم و تعداد خریداران حقوقی طلا همچنان قابل قیاس نیست. این مدعا به ویژه در رفتار بانک های مرکزی بزرگ جهان به خوبی مشهور است؛ بازیگرانی که مهمترین نقش را در تعیین روند کامودیتی های مختلف به ویژه طلا ایفا می کنند. برای اثبات این مدعا تنها کافی است نگاهی به روند صعودی دو ساله خرید طلا از سوی بانک مرکزی چین بیندایم؛ خریدهایی که همچنان به منظور تقویت ارزش یوآن در برابر دلار ادامه داشته و به نظر می رسد طی ماه های آتی نیز شاهد همین جریان باشیم.
این در حالیست که بانک های مرکزی مانند بانک مرکزی فدرال آلمان، نهایتا از بیت کوین برای نوسانگیری میان مدت و نه ابزاری برای تقویت دارایی های خود استفاده می کنند. در مثال اخیر، بانک مرکزی آلمان درست در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، بخش مهمی از دارایی های بیت کوینی خود را فروخته و تقریبا از بازار خارج شد.
این رفتار بانک های مرکزی البته در زمان بروز بحران های بین المللی شدت گرفته و منجر به افزایش علاقمندی آنها به سرمایه گذاری روی طلا می شود. در حال حاضر نیز بخش قابل توجهی از نرخ صعودی چشمگیر انس جهانی طلا به همین رفتار بانک های مرکزی بازگشته و نشان می دهد که مهمترین بازیگران حقوقی بازارهای مالی، همچنان به دنبال تقویت ذخایر طلای خود هستند. لذا، به نظر نمیرسد دستکم تا کاهش سطح تنش ها ژئوپولیتیکی فعلی، شاهد رشد بازار کریپتو باشیم؛ موضوعی که نشان می دهد این بازار همچنان جایگاه خود را به عنوان ریسک پذیرترین دارایی حفظ کرده و تغییر چندانی در ماهیت این بازار ایجاد نشده است.
