به گزارش بنکر، بازار اجاره در تهران همچنان روزهای دشواری را پشت سر می‌گذارد. بررسی فایل‌های عرضه‌شده در مناطق مختلف پایتخت نشان می‌دهد سطح رهن و اجاره‌بها به شکل قابل توجهی افزایش یافته و حتی واحدهای با متراژ متوسط نیز با ارقام میلیاردی فایل می‌شوند.
سهم بی‌سابقه اجاره از درآمد خانوار
بر اساس اظهارات مطرح‌شده از سوی برخی نمایندگان مجلس، در حال حاضر هزینه اجاره مسکن در شهرهای بزرگ به حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد درآمد خانوار رسیده است؛ رقمی که بسیار فراتر از استانداردهای متعارف جهانی است و زنگ خطر جدی برای معیشت مستأجران به شمار می‌رود.
این فشار به‌ویژه برای کارگران، حقوق‌بگیران و بازنشستگان شدیدتر است؛ چرا که درآمد ثابت این گروه‌ها همگام با رشد اجاره‌بها افزایش نیافته و بخش عمده‌ای از بودجه ماهانه آن‌ها صرف هزینه مسکن می‌شود.
در شهرهای کوچک‌تر نیز اگرچه ارقام پایین‌تر است، اما همچنان حدود نیمی از هزینه خانوار صرف اجاره می‌شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد بحران اجاره محدود به پایتخت نیست.
رهن‌های میلیاردی؛ دیگر فقط مختص شمال شهر نیست
مرور آگهی‌های منتشرشده در تهران نشان می‌دهد افزایش رهن‌های میلیاردی به مناطق شمالی محدود نمانده و در محله‌های میانی و حتی شرقی نیز به چشم می‌خورد.
برای نمونه:
-
واحدی ۷۸ متری در محدوده امیرآباد با حدود ۱.۲ میلیارد تومان رهن و ۱۵ میلیون تومان اجاره ماهانه عرضه شده است؛ آن هم بدون پارکینگ.
-
در خیابان گاندی، یک واحد ۹۰ متری با ۲ میلیارد تومان رهن و ۱۵ میلیون تومان اجاره فایل شده است.
-
در نامجو، آپارتمان ۸۰ متری نوساز با رهن ۱.۳ میلیارد تومان آگهی شده است.
-
در رسالت، واحدی ۲۵ سال ساخت با رهن حدود ۱.۱ میلیارد تومان عرضه شده که نشان می‌دهد سن بنا الزاماً به کاهش محسوس قیمت منجر نشده است.
تنوع مدل‌های رهن و اجاره
در برخی مناطق پرتقاضا، ترکیب‌های متفاوتی از رهن و اجاره دیده می‌شود.
به عنوان مثال:
-
در نواب، واحدی ۵۰ متری بدون پارکینگ با ۷۰۰ میلیون تومان رهن فایل شده است.
-
در سهروردی، واحدی ۷۵ متری با ۵۰۰ میلیون تومان رهن و ۵۰ میلیون تومان اجاره ماهانه عرضه شده است.
-
در سمیه، واحدی ۸۵ متری با ۱.۱ میلیارد تومان رهن و ۲۷ میلیون تومان اجاره ماهانه آگهی شده است.
در شمال پایتخت نیز سطح اجاره‌ها همچنان بالاست؛ به‌طور نمونه در نیاوران، واحدی ۸۰ متری با ۵۰۰ میلیون تومان رهن و ۷۰ میلیون تومان اجاره ماهانه پیشنهاد شده است. در برخی فایل‌ها نیز مالکان برای جذب مستأجر، شرایط انعطاف‌پذیرتری از جمله اجاره به افراد مجرد اعلام کرده‌اند.
چه عواملی نرخ اجاره را تعیین می‌کند؟
کارشناسان بازار مسکن معتقدند عوامل متعددی در تعیین قیمت نقش دارند، از جمله:
-
وجود پارکینگ، آسانسور و انباری
-
موقعیت جغرافیایی و دسترسی‌های محله
-
سن بنا و کیفیت ساخت
با این حال در شرایط فعلی، حتی نبود برخی امکانات نیز تأثیر چندانی در کاهش نرخ اجاره نداشته و کمبود عرضه نسبت به تقاضا، دست بالا را در بازار دارد.
چشم‌انداز بازار؛ ادامه فشار یا تعادل؟
تحلیلگران بر این باورند که تا زمانی که شکاف میان عرضه و تقاضای واحدهای اجاره‌ای کاهش نیابد، انتظار افت محسوس قیمت‌ها چندان واقع‌بینانه نیست.
تداوم تورم عمومی، افزایش هزینه‌های ساخت و رشد قیمت مسکن نیز مستقیماً بر نرخ اجاره اثر می‌گذارد. در صورت ادامه روند فعلی، پیامدهای زیر محتمل خواهد بود:
-
افزایش فشار معیشتی بر خانوارها
-
گسترش مهاجرت به حاشیه شهر
-
کوچک‌تر شدن متراژ واحدهای انتخابی
-
رشد قراردادهای ترکیبی رهن و اجاره
جمع‌بندی
بازار اجاره مسکن در تهران با سطح بالای قیمت‌ها و فاصله قابل توجه میان درآمد و هزینه روبه‌روست. وقتی تا ۷۰ درصد درآمد خانوار صرف تأمین سرپناه می‌شود، مسکن از یک نیاز اساسی به چالشی جدی در سبد معیشت تبدیل خواهد شد؛ چالشی که بدون سیاست‌گذاری مؤثر و افزایش عرضه، احتمال تداوم آن در ماه‌های آینده نیز وجود دارد.
