به گزارش زمان اقتصاد، طی 6 سال اخیر، اقتصاد ایران هرچند با تکیه سنگین به نفت مسیر رشد را حفظ کرده بود. رشد GDP از سال 1399 تا 1403 مثبت ماند. اما ۱۴۰۴ این روند را شکست.
منبع: روند رشد اقتصادی سال ۱۴۰۴، مرکز آمار ایران — بر اساس قیمتهای ثابت سال پایه ۱۴۰۰
وقتی نفت هم نجات نمیدهد
در سالهای اخیر، نفت موتور اصلی رشد اقتصاد ایران بود. در ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، افزایش تولید و صادرات نفت سهم قابل توجهی از رشد را تأمین کرد. اما در ۱۴۰۴، حتی این موتور هم کند شد؛ استخراج نفت و گاز تنها ۱.۸ درصد رشد کرد ضعیفترین رقم در همین دوره ششساله.
در نتیجه GDP کل کشور با نفت فقط ۰.۲ درصد رشد کرد. بدون نفت، منفی ۰.۳ درصد شد و رشد تولید ناخالص ملی در ۱۴۰۴ به منفی ۰.۷ درصد سقوط کرده است و اقتصاد در حال کوچک شدن است.
بخشهایی که پس رفتند
نگاه به درون اقتصاد تصویر نگرانکنندهتری نشان میدهد. کشاورزی با منفی ۲.۹ درصد یکی از بدترین سالهای خود را تجربه کرد. صنعت منفی ۱.۵ درصد بود. تأمین آب و برق منفی ۶.۵ درصد افتاد رقمی که بحران جدی زیرساخت را نشان میدهد. مصرف خصوصی خانوارها نیز منفی ۱.۴ درصد شد؛ یعنی ایرانیها در واقع کمتر از سال قبل خرید کردند.
یک روند، نه یک اتفاق
مقایسه ششساله نشان میدهد این سقوط ناگهانی نیست. رشد بدون نفت که در ۱۴۰۱ حدود ۲.۵ درصد بود، در ۱۴۰۲ به ۱.۹ درصد رسید، در ۱۴۰۳ به ۲.۱ درصد و حالا به منفی ۰.۳ درصد. بخش مولد اقتصاد آنچه مستقل از نفت کار میکند سالهاست در حال کوچک شدن است.
