زمان اقتصاد؛ گروه بین الملل: بازار جهانی سنگآهن پس از پشت سر گذاشتن دورهای پرنوسان، اکنون وارد مرحلهای از آرامش همراه با فشارهای نزولی شده است. کاهش تقاضای فولاد از سوی اقتصادهای بزرگ، بهویژه چین، در کنار افزایش ظرفیت تولید معادن، چشمانداز قیمتها را محتاطانه و البته متمایل به روند کاهشی کرده است. هرچند بازار همچنان از شوکهای شدید فاصله دارد، اما نشانهها حاکی از آن است که سنگآهن طی سالهای آینده دیگر توان حفظ سطوح قیمتی گذشته را نخواهد داشت.
با اینحال، تحلیلگران بازار فلزات اساسی معتقدند که وضعیت سنگآهن نسبت به محصول فولاد نهایی همچنان باثباتتر است. ساختار عرضه و تقاضا در این بازار بهگونهای است که از سقوط ناگهانی قیمتها جلوگیری کرده و لذا، بیشتر باید منتظر یک افت تدریجی و کنترلشده بود تا ریزش عمیق. همین موضوع باعث شده پیشبینیها صرفا از حرکت آرام قیمتها به سمت سطوح پایینتر حکایت داشته باشد تا یک ریزش شدید.
پیشبینی قیمتها؛ اصلاح آرام تا پایان ۲۰۲۷
بر اساس پیش بینی دولت استرالیا، قیمت جهانی سنگآهن طی سالهای پیشرو به تدریج کاهش خواهد یافت. طبق این برآورد، قیمت هر تن سنگآهن که در سال ۲۰۲۴ حدود ۹۳ دلار (فوب) بوده، در سال ۲۰۲۶ بهطور میانگین به ۸۵ دلار رسیده و در سال ۲۰۲۷ نیز تا حدود ۸۲ دلار کاهش خواهد یافت. دلیل اصلی این روند اصلاحی، ضعف تقاضای فولاد و افزایش عرضه جهانی عنوان شده است.
در همین حال، مؤسسه بازار فلزات شانگهای Shanghai Metal) Market) معتقد است که بازار سنگآهن در کوتاهمدت بیشتر در یک محدوده نوسانی محدود حرکت خواهد کرد. به گفته این مؤسسه، اگرچه تقاضا برای فولاد چندان قوی به نظر نمیرسد، اما شرایط فاندامنتال بازار سنگآهن نسبت به سایر حلقههای زنجیره فولاد مقاومتر باقی مانده و همین امر مانع از افت شدید قیمتها میشود.
از سوی دیگر، مؤسسه کردیت سایتز (CreditSights) بر این باور است که در افق بلندمدت، کاهش قیمتها میتواند به توقف رشد تولید و حتی افت عرضه در سالهای ۲۰۳۲ تا ۲۰۳۴ منجر شود؛ چرا که پروژههای پرهزینهتر مربوط یه بازار آهن، توجیه اقتصادی خود را از دست خواهند داد.
قیمتهای فعلی و وضعیت معاملات
در حال حاضر، قراردادهای آتی سنگآهن در بورس کالای دالیان چین برای تحویل ماه مه، در سطح ۷۷۸.۵ یوان در هر تن (حدود ۱۱۰ دلار) معامله میشود. قیمت سنگآهن از ابتدای سال جاری تغییر محسوسی نداشته و تنها اصلاحی جزئی را تجربه کرده است؛ موضوعی که نشاندهنده بلاتکلیفی بازار و انتظار معاملهگران برای روشنتر شدن چشمانداز تقاضاست.
پیشی گرفتن عرضه سنگ آهن از تولید
پیشبینیها نشان میدهد رشد تولید جهانی سنگآهن در سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۹ شتاب گرفته و بهطور میانگین سالانه ۲.۷ درصد افزایش خواهد یافت؛ رقمی که نسبت به رشد پنج سال گذشته بهمراتب بالاتر است. در نتیجه، انتظار میرود تا سال ۲۰۲۹ حدود ۲۷۵ میلیون تن سنگ آهن به تولید جهانی افزوده شود.
استرالیا همچنان نقش محوری در این افزایش عرضه خواهد داشت. طبق برآوردها، تولید سنگآهن این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۵ درصد رشد خواهد داشت؛ رشدی که عمدتاً ناشی از توسعه معادن موجود و بهرهبرداری از پروژههای جدید است. قرار گرفتن استرالیا در پایینترین سطح منحنی هزینه جهانی، به این کشور اجازه میدهد حتی در شرایط افت قیمتها نیز تولید خود را حفظ کند.
برزیل، چین و هند؛ بازیگران مهم دیگر
در برزیل، پس از افت تولید در سالهای گذشته، انتظار میرود روند افزایشی تولید سنگ آهن در این کشور دوباره شکل یگیرد. براساس تخمین های منتشر شده، تولید سنگآهن استرالیا بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۹ بهطور میانگین سالانه ۳.۶ درصد رشد خواهد کرد.
چین نیز قصد دارد با توسعه پروژههای اکتشافی جدید، تولید داخلی خود را تقویت کند. برآوردها نشان میدهد تولید سنگآهن این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود یک درصد افزایش داشته که این اقدام، در راستای کاهش وابستگی به واردات انجام میشود.
در هند، تولید سنگآهن امسال به حدود ۲۹۰ میلیون تن رسیده که رشدی ۲ درصدی را نشان میدهد. پیشبینی میشود پس از سال ۲۰۲۵، روند رشد تولید شتاب گرفته و تا سال ۲۰۳۴ به حدود ۳۷۵ میلیون تن برسد.
تجارت دریایی و پروژههای جدید
دولت استرالیا اعلام کرده است که تجارت دریایی سنگآهن در جهان تا سال ۲۰۲۷ سالانه حدود ۱.۵ درصد رشد خواهد داشت. بخش مهمی از این افزایش به پروژه عظیم سیماندو در گینه مربوط میشود؛ معدنی که از اواخر ۲۰۲۵ فعالیت خود را آغاز کرده و در نهایت ظرفیت تولید سالانه آن به ۱۲۰ میلیون تن خواهد رسید.
ضعف بازار فولاد؛ عامل اصلی فشار
بر اساس دادههای انجمن جهانی فولاد، تولید فولاد جهان در ۱۱ ماه نخست سال جاری به ۱.۶۹ میلیارد تن رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱.۴ درصد کاهش داشته است. افت تولید در چین، روسیه، ژاپن و آمریکا در مقابل رشد تولید در کشورهایی مانند هند، ترکیه و برزیل، تصویر روشنی از جابهجایی تدریجی وزن تولید فولاد در جهان ارائه میدهد.
در پایان باید گفت که بازار جهانی سنگآهن در حال ورود به دورهای است که افزایش عرضه و ضعف تقاضا دست بالا را دارند. با اینحال، ساختار هزینهای تولیدکنندگان بزرگ و انعطافپذیری بازار باعث میشود افت قیمتها آرام، تدریجی و قابلمدیریت باشد؛ مسیری که بهاحتمال زیاد تا سالهای پایانی دهه جاری ادامه خواهد داشت.
