گزارش از نگار قاسمیمنش خبرنگار زمان اقتصاد
در نیمقرن اخیر، صنعت فولاد جهان شاهد یکی از عمیقترین دگرگونیهای تاریخ بوده؛ از دهه ۱۹۷۰ تا امروز، تولید جهانی فولاد بیش از سه برابر شده و چین بهتنهایی نزدیک به نیمی از تولید جهان را در اختیار دارد؛ تحولی که نهفقط نتیجهی افزایش ظرفیت صنعتی، بلکه بازتاب سیاستهای بازارمحور و آزادسازی اقتصادی در شرق آسیاست.
در حالی که اروپا و ایالات متحده طی دهههای گذشته با فشار هزینههای تولید، الزامات زیستمحیطی و فرسودگی زیرساختها سهم خود را از بازار از دست دادهاند، کشورهای آسیایی با ترکیب سرمایهگذاری خارجی، فناوری بومیشده و رقابت آزادتر توانستند مرزهای جدیدی در تولید و صادرات فولاد ترسیم کنند. چین با اصلاحات اقتصادی دهه ۸۰ میلادی، کرهجنوبی با مدل صنعتی صادراتمحور، و هند با جذب سرمایهگذاری خارجی، نقشهی بازار جهانی فولاد را بهکلی بازنویسی کردند.
امروز، نقطه ثقل صنعت فولاد دیگر در غرب نیست و به شرق منتقل شده است. اما نکته حائز اهمیت این است که این تحول نشان میدهد رقابت همچنان موتور اصلی پویایی در صنایع سنگین باقی ماندهاند. در بازاری که حمایتگرایی و محدودیتهای دولتی رو به افزایش است، تجربهی آسیا نشان میدهد باز گذاشتن دست بازار و فراهمکردن فضای آزاد برای سرمایه و نوآوری، میتواند صنعتی سنتی مانند فولاد را نیز به مسیر رشد بازگرداند و این یعنی بهنظر میرسد «عصر فولاد» تمام نشده؛ فقط جغرافیای آن تغییر کرده است.
