زمان اقتصاد؛ گروه بین الملل: بازار رمزارزها در آستانه پایان سال ۲۰۲۵، یکی از پرنوسانترین دورههای خود را پشت سر گذاشت. بیتکوین به عنوان رهبر این بازار، در طول یک سال گذشته مسیر پرپیچ و خمی را تجربه کرد؛ از سقوط به محدوده ۷۵ هزار دلار در ماه آوریل تا ثبت اوج تاریخی جدید در سطح ۱۲۶ هزار دلار در اکتبر و سپس بازگشت مجدد به حوالی ۸۰ هزار دلار.
در این میان، تشدید تنشهای تجاری میان ایالات متحده و چین در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ، در کنار ابهامات کلان اقتصادی، به افزایش نوسانات بازار دامن زد. اکنون در آستانه ورود به سال ۲۰۲۶، سؤال اصلی اینجاست که بیتکوین تا پایان سال و در افق ۲۰۲۶ چه مسیری را در پیش خواهد گرفت؟
رشد دیفای بیتکوین؛ چهارمین اکوسیستم بزرگ بازار
یکی از تحولات مهم سال ۲۰۲۵، رشد سریع اکوسیستم دیفای مبتنی بر بیتکوین بوده است. پروژههایی مانند Babylon Protocol، Lard Finance و Threshold Network با افزایش قابلتوجه کاربران و سرمایه قفلشده، نقش مهمی در این روند ایفا کردهاند. مجموع ارزش قفلشده (TVL) این سه پروتکل به ۸۲٬۶۱۶ بیتکوین رسیده که با قیمتهای فعلی، ارزشی در حدود ۷.۴ میلیارد دلار دارد.
این پروتکلها امکان دسترسی به خدماتی مانند لیکویید استیکینگ، ییلد فارمینگ و وامدهی را فراهم کردهاند، آن هم بدون آنکه کاربران مجبور به توقف سرمایه گذاری خود روی بیت کوین شوند. سرمایهگذاران میتوانند بیتکوینهای خود را قفل کرده، مالکیت دارایی را حفظ کنند و همزمان از طریق شبکههای لایه اول یا دوم سریعتر و ارزانتر، به فرصتهای دیفای دسترسی داشته باشند.
در نتیجه، بیتکوین اکنون به چهارمین بلاکچین بزرگ دیفای از نظر TVL تبدیل شده و با ارزش تقریبی ۶.۵ میلیارد دلار، فاصله چندانی با بایننس اسمارت چین ندارد. نکته مهمتر اینکه TVL شبکه بیتکوین از ابتدای سال تاکنون حدود ۶ درصد رشد داشته است.
به گفته برخی از کارشناسان، این تحول میتواند نگاه سرمایهگذاران را تغییر دهد؛ بیتکوین دیگر صرفاً طلای دیجیتال نیست، بلکه به داراییای تبدیل میشود که امکان ایجاد درآمد غیرفعال را نیز فراهم میکند. این موضوع در افق بلندمدت، عامل حمایتی مهمی برای قیمت بیتکوین تلقی میشود.
صندوق های ETF، ستون فقرات تقاضای نهادی
در جبهه سرمایهگذاری نهادی، ETFهای مبتنی بر بیتکوین به بازیگران بیرقیب بازار تبدیل شدهاند. صندوق iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT) متعلق به بلکراک با ۷۲ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت، اکنون بیستوهفتمین ETF بزرگ بازار آمریکا محسوب میشود و حتی صندوق طلای معروف iShares Gold Trust (IAU) را با اختلاف ۷ میلیارد دلار پشت سر گذاشته است.
در مجموع، دارایی تحت مدیریت ETFهای مرتبط با بیتکوین به ۱۰۴ میلیارد دلار رسیده که معادل رشد ۲۰ میلیارد دلاری (حدود ۲۳ درصد) در سال ۲۰۲۵ است. افزایش پذیرش نهادی و خردهفروشی، همچنان باد موافقی برای بازار بیتکوین به شمار میرود. علاوه بر این، حمایت دولت ترامپ از ورود داراییهای دیجیتال به حسابهای بازنشستگی میتواند در صورت تدوین مقررات لازم، میلیاردها دلار سرمایه جدید را روانه بازار کند.
هشدار تکنیکال؛ شکست EMA پنجاههفتهای
با این حال، بررسی نمودارهای بلندمدت بیتکوین تصویر متفاوتی ارائه میدهد. در تایمفریم هفتگی، قیمت به زیر میانگین متحرک نمایی ۵۰ هفتهای (50-week EMA) سقوط کرده؛ سیگنالی که در گذشته اغلب با ریزشهای سنگین همراه بوده است. در آخرین موارد مشابه، افت قیمت تا ۶۰ درصد نیز ثبت شده و در صورت تکرار تاریخ، هدف میانمدت میتواند محدوده ۳۶ هزار دلار باشد.
این شکست نزولی در هفت سال گذشته سه بار رخ داده و در اغلب موارد، دستکم افتی ۵۰ درصدی به دنبال داشته است. با این حال، باید توجه داشت که نمونههای «شکست کاذب» نیز وجود داشتهاند؛ از جمله اواخر ۲۰۱۹ و بازه ژوئن تا آگوست ۲۰۲۱ که پس از آن، بازار نهتنها سقوط نکرد بلکه به سمت ثبت سقف تاریخی جدید حرکت کرد. از این منظر، نبود یک محرک کلان قدرتمند مانند بحران همه گیری کرونا در ۲۰۲۰ یا شوک افزایش نرخ بهره در ۲۰۲۲ باعث میشود سناریوی ریزش ۶۰ درصدی چندان قطعی به نظر نرسد.
حمایتهای کلیدی و سناریوی ۲۰۲۶
در نمودار روزانه، اگرچه روند نزولی آغاز شده، اما سطوح حمایتی مهمی در مسیر سقوط قرار دارند. نخستین حمایت جدی در محدوده ۷۸ هزار دلار است؛ سطحی که بیتکوین در آوریل سال جاری از آن جهش کرد. در آن مقطع زمانی، شاخص ترس و طمع به عدد ۱۵ سقوط کرده و بهره باز بازار مشتقات نیز در سطوح پایینی قرار داشت؛ نشانههایی که معمولاً بهعنوان سیگنالهای خلافجهت تعبیر میشوند.
برای ادامه روند نزولی عمیقتر، این سطح حمایتی باید در سهماهه نخست ۲۰۲۶ شکسته شود. با توجه به شرایط فعلی، احتمال واکنش مثبت قیمت در این محدودهوجود دارد. سناریوی محتمل میتواند شامل نوسان خنثی، سپس شکست به سمت ۵۸ هزار دلار باشد.
در نهایت، هرچند الگوهای تاریخی هشدار آغاز یک چرخه نزولی را میدهند، اما شدت این چرخه لزوماً مشابه دورههای قبل نخواهد بود. مسیر نهایی قیمت در روند اصلاحی یعنی ۷۸ هزار دلار، ۵۸ هزار دلار یا حتی ۳۶ هزار دلار، به قدرت یا ضعف محرکهای بنیادی و کلان در ماههای آینده بستگی دارد.
