به گزارش زمان اقتصاد؛ افزایش قیمت فلزات اساسی طی هفته های اخیر و روندهای کلان اقتصاد جهانی به ویژه رکود همراه و با تورم، منجر به افزایش حساسیت سرمایه گذاران نسبت به آخرین وضعیت بازار شده است. گرچه تا یک ماه پیش، بسیاری از موسسات مالی و بانک های بزرگ، پیش بینی های مربوط به به قیمت فلزات اساسی برای سال آینده را تا حدی تعدیل کرده بودند، اما تحرکات بازار طی دو هفته گذشته منجر به تغییر در مختصات این ارزیابیها شده است.
در همین راستا، بانک جهانی در تازه ترین گزارش خود از بازار فلزات برای سال آینده میلادی، آخرین چشم انداز و وضعیت بازار را به خوبی مورد رصد و ارزیابی قرار داده که متن کامل این گزارش در ادامه تقدیم حضور می گردد.
چشمانداز رشد بیشتر قیمت فلزات در بازارهای جهانی
این گزارش بخشی از یک مجموعه ویژه تحلیلی است که بر اساس گزارش چشمانداز بازارهای کالایی بانک جهانی (اکتبر ۲۰۲۵) تهیه شده است؛ گزارشی مرجع که تحولات و روندهای کلیدی بازارهای کالایی را بررسی میکند. شاخص قیمت فلزات و مواد معدنی بانک جهانی پس از جهش ۶ درصدی در ماه اکتبر، در ماه نوامبر در سطحی باثبات قرار گرفت.
این رشد بر پایه افزایش ۴ درصدی در سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ شکل گرفته و نشاندهنده تداوم تقاضای مقاوم در کنار نشانههای فزاینده محدودیت عرضه، به ویژه در بازار مس است. بر اساس ارزیابی بانک جهانی، انتظار میرود قیمت اغلب فلزات پایه در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ بیش از پیش تقویت شود؛ چرا که رشد ملایم تقاضا با کاهش عرضه همزمان شده است.
با این وجود، بانک جهانی تأکید میکند که اگرچه برخی ریسکهای صعودی از جمله اختلالات تولید، محدودیتهای تجاری جدید و رشد سریعتر از انتظار مراکز داده، میتوانند قیمت فلزات را بالاتر از برآوردهای پایه سوق دهند؛ اما در مجموع، تراز ریسکها همچنان به سمت سناریوهای نزولی متمایل است.
مهمترین تهدید پیش روی بازار فلزات، رشد ضعیفتر از انتظار اقتصادهای بزرگ جهانی است که میتواند به طور مستقیم تقاضای فلزات را تضعیف کرده و تحت تاثیر قرار دهد.
تداوم حمایت تقاضای ناشی از فعالیتهای اقتصادی جهان
با وجود فضای نامطمئن اقتصاد جهانی و تشدید تنشهای تجاری، سطح فعالیت های اقتصادی جهان همچنان در محدوده باثبات باقی مانده است. شاخصهای مدیران خرید (PMI) در بخش تولید، پس از افتی کوتاهمدت به محدوده رکودی در ابتدای سال، بار دیگر به محدوده رشد بازگشتهاند. اقتصاد چین نیز عملکردی بهتر از انتظار از خود نشان داده است؛ موضوعی که تا حد زیادی به سیاستهای حمایتی دولت و قدرت صادرات این کشور بازمیگردد.
با اینحال، ضعف ساختاری بخش املاک چین همچنان بر تقاضای فلزات مرتبط با صنعت ساختمان (به ویژه سنگآهن) فشار وارد میکند. در مقابل، افزایش سرمایهگذاری در فناوریهای مرتبط با انرژی تجدیدپذیر و توسعه زیرساختهای برقیسازی، نقش جبرانی مهمی ایفا کرده و تقاضا برای فلزاتی مانند آلومینیوم و مس را افزایش داده است.
محدودیت عرضه؛ نقطه کانونی بازار فلزات
عرضه در بازار بسیاری از فلزات همچنان محدود باقی مانده است. رشد تولید فلزات پایه طی سه فصل نخست سال محدود بوده و انتظار میرود این ضعف در دوره پیشبینی نیز ادامه یابد. برای برخی فلزات کلیدی از جمله آلومینیوم و مس، افزایش تولید تحت تأثیر اختلالات عملیاتی و محدودیتهای تولیدی قرار گرفته است.
اختلالات اخیر در معادن بزرگ جهان از جمله حادثه در معدن گراسبرگ اندونزی که یکی از بزرگترین معادن مس جهان به شمار میرود نیز بار دیگر آسیبپذیری زنجیره عرضه جهانی را برجسته ساخته است. از منظر سیاستگذاری نیز تولید آلومینیوم چین به سقف ابلاغی ۴۵ میلیون تن در سال توسط دولت این کشور نزدیک شده که فضای رشد بیشتر عرضه را به شدت محدود میکند.
در مقابل، بازار سنگآهن مسیر متفاوتی را طی میکند. عرضه این ماده معدنی در حال افزایش بوده و رشد تولید در کشورهای اصلی تولیدکننده، همراه با ورود ظرفیتهای کمهزینه جدید حاصل از پروژه عظیم سیماندو در گینه، چشمانداز عرضه سنگآهن را تقویت کرده است.
پیشبینی افزایش قیمت فلزات در سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷
بر اساس برآورد بانک جهانی، شاخص قیمت فلزات اساسی در بازه ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ نزدیک به ۲ درصد افزایش خواهد یافت. در این میان، فلزاتی نظیر آلومینیوم، نیکل، قلع و مس بیشترین رشد قیمتی را تجربه خواهند کرد. انتظار میرود مس و قلع که هر دو نقشی حیاتی در فناوریهای انرژی پاک دارند، در قیمتهای اسمی دلاری به رکوردهای تاریخی جدید دست یابند.
این پیشبینیها بر این فرض استوار است که محدودیتهای عرضه همچنان پابرجا باقی مانده و بازار فلزاتی مانند آلومینیوم، مس و قلع دستکم تا سال ۲۰۲۷ در وضعیت عرضه محدود قرار داشته باشد. با اینحال، رشد ضعیفتر اقتصاد جهانی به ویژه در چین، میتواند آهنگ افزایش تقاضا را کندتر کند. در نقطه مقابل، چشمانداز قیمت سنگآهن نزولیتر ارزیابی شده است. بانک جهانی انتظار دارد قیمت سنگ آهن طی سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ کاهش بیشتری را تجربه کرده و حتی به سطوحی پایینتر از سال ۲۰۱۹ برسد.
ریسکهای حاکم بر بازار و برتری سناریوهای نزولی با وجود محرکهای صعودی
چشمانداز قیمت فلزات با مجموعهای از ریسکها همراه است که در مجموع، وزن آنها به سمت سناریوهای نزولی سنگینی میکند. با اینحال، در سناریوی صعودی، عوامل متعددی میتوانند قیمتها را به سمت منطقه بالاتر از برآوردهای فعلی هدایت کنند. تولید فلزات به شدت در برابر اختلالات غیرمنتظره آسیبپذیر است. از شرایط اقلیمی شدید و مقررات جدید گرفته تا کمبود انرژی یا آب، مشکلات عملیاتی و تنشهای مربوط به تامین نیروی انسانی، همگی می توانند به عنوان عوامل فاندامنتال، ساختار فعلی بازار را تغییر دهند. چنین عواملی میتوانند بهویژه بازار فلزاتی مانند آلومینیوم، مس و قلع را با کمبود جدی مواجه کنند.
محدودیتهای تجاری نیز از دیگر ریسکهای صعودی بهشمار میروند. وضع تعرفههای اخیر آمریکا بر محصولات وارداتی نیمه ساخته مسی و آلومینیومی از یک سو و اعمال تعرفه وارداتی بر مس تصفیهشده در آینده از سوی دیگر، میتواند زنجیرههای تأمین جهانی را مختل کرده و به افزایش قیمتها دامن بزند. افزون بر این، توسعه سریعتر از انتظار مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی نیازمند حجم بالایی از فلزاتی چون مس هستند، میتواند فشار مضاعفی بر بازار فلزات وارد کند.
با این وجود، ریسکهای نزولی پیش روی بازار، همچنان غالب به نظر می رسند. مهمترین آنها، رشد اقتصادی ضعیفتر از انتظار در سطح جهانی، به ویژه در چین است؛ کشوری که حدود نیمی از مصرف فلزات پایه جهان را به خود اختصاص داده است. از آنجا که تقاضای فلزات به شدت به سرمایهگذاری و تولید کالاهای بادوام وابسته است، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، بازگشت جنگهای تجاری یا افزایش بی ثباتی در سیاستگذاری، میتواند رشد اقتصادی را تضعیف کرده و فشار قابل توجهی بر تقاضا و قیمت فلزات وارد کند.
برای مطالعه بیشتر، صفحه بازارهای جهانی را در زمان اقتصاد دنبال کنید.
