به گزارش زمان اقتصاد، با بررسی دادههای مرکز آمار، در اردیبهشت ۱۴۰۵ از میان ۵۲ قلم خوراکی منتخب در نقاط شهری، ۲۲ قلم افزایش قیمت سالانه بالای ۱۰۰ درصد را ثبت کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد تورم خوراکیها در سبد مصرفی خانوار نهتنها بالاست، بلکه در برخی اقلام به سطحی سهرقمی و حتی فراتر از ۴۰۰ درصد رسیده است. در صدر این فهرست، روغن نباتی جامد با ۴۳۱.۳ درصد و پس از آن روغن مایع با ۳۵۲.۹ درصد، تخممرغ با ۳۴۲.۹ درصد و مرغ با ۲۸۷.۴ درصد قرار دارند.
بررسی نمودار «درصد تغییر متوسط قیمت ماه جاری نسبت به ماه مشابه سال قبل» در اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که بازار خوراکیهای منتخب شهری با ناهمگونی شدید تورمی مواجه بوده است. از مجموع ۵۲ قلم ثبتشده در این نمودار، ۲۲ قلم تورمی بالاتر از ۱۰۰ درصد داشتهاند؛ به بیان دیگر، نزدیک به ۴۲ درصد اقلام بررسیشده وارد محدوده تورم سهرقمی شدهاند.
بیشترین افزایش قیمت سالانه مربوط به روغن نباتی جامد با ۴۳۱.۳ درصد بوده است؛ رقمی که آن را به گرانترین قلم از منظر رشد سالانه در این سبد تبدیل میکند. پس از آن، روغن مایع با ۳۵۲.۹ درصد، تخممرغ با ۳۴۲.۹ درصد و مرغ با ۲۸۷.۴ درصد قرار گرفتهاند. این چهار قلم، به دلیل مصرف گسترده و نقش مستقیم در تغذیه روزانه خانوار، بیشترین اثر را بر فشار معیشتی دارند.
در ادامه، برنج خارجی درجه یک با ۲۲۲.۷ درصد و برنج ایرانی درجه یک با ۱۶۱.۴ درصد دیده میشوند. همچنین سس مایونز با ۲۱۵.۲ درصد، گوشت گاو یا گوساله با ۱۵۷.۳ درصد، کشمش پلویی با ۱۳۹ درصد، پنیر ایرانی پاستوریزه با ۱۳۸.۳ درصد، لیموترش با ۱۳۵.۳ درصد و سس گوجهفرنگی با ۱۳۲.۸ درصد از دیگر اقلام سهرقمی این فهرست هستند.
در بخش گوشت و لبنیات نیز افزایشها قابل توجه بوده است؛ از جمله گوشت گوسفند با ۱۱۸ درصد، مغز گردو با ۱۱۲.۴ درصد، ماست پاستوریزه با ۱۳۲ درصد و دوغ پاستوریزه با ۱۱۰.۹ درصد. در گروه تنقلات و کالاهای جانبی نیز پسته با ۱۰۸.۹ درصد، شیرینی خشک با ۱۰۷.۲ درصد و نوشابه گازدار با ۱۰۴.۹ درصد رشد سالانه را ثبت کردهاند.
در مقابل، کمترین رشدهای ثبتشده در نمودار مربوط به سیبزمینی با ۱۹.۹ درصد و فلفل دلمهای با ۲۹.۹ درصد است. این فاصله چشمگیر میان کمترین و بیشترین رشدها، از شکاف تورمی عمیق در بازار خوراکیها حکایت دارد؛ شکافی که نشان میدهد همه اقلام غذایی به یک اندازه تحت فشار نبودهاند و برخی گروهها با جهش بسیار شدیدتری مواجه شدهاند.
این الگو نشان میدهد که افزایش قیمتها صرفاً محدود به کالاهای لوکس یا کممصرف نبوده، بلکه اقلام پایه سفره مانند روغن، تخممرغ، مرغ، برنج و لبنیات نیز بهشدت تحت تأثیر قرار گرفتهاند. وقتی چنین کالاهایی با تورمهای چندصددرصدی مواجه میشوند، اثر آن فقط در شاخصهای آماری نمیماند، بلکه مستقیم به کاهش قدرت خرید، تغییر الگوی مصرف، حذف برخی اقلام از سبد غذایی و افت کیفیت تغذیه خانوار منجر میشود.
