گزارش از نگار قاسمیمنش خبرنگار زمان اقتصاد
۵۷۳ هزار شاغل در صنایعدستی ایران در شرایطی فعالیت میکنند که افزایش هزینهها، محدودیت بازار و ضعف زیرساختهای فروش، کارگاهها را با ریسک تعطیلی مواجه کرده است. در حالی که برای حفظ اشتغال و پایداری این صنعت، اقدامات حمایتی دولت باید با اصلاحات ساختاری و توسعه ظرفیتهای بازار همراه شود. در همین راستا محمدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اذعان دارد: اولویت دولت، جلوگیری از بحران برای ۵۷۳ هزار نفری است که در قالب ۴۰۰۰ کارگاه صنایعدستی فعال هستند. آن چیزی که در حال حاضر برای دولت وفاق اهمیت دارد، این است که این افراد دچار بحران نشوند.
با وجود اهمیت صنایعدستی به عنوان یکی از بخشهای اشتغالزا و درآمدزا، فعالان این حوزه با مشکلات اقتصادی جدی مواجه هستند. افزایش قیمت مواد اولیه و ابزار کار، محدودیت در دسترسی به بازارهای داخلی و خارجی، و کاهش قدرت خرید مشتریان، فشار قابل توجهی بر کارگاههای کوچک و متوسط وارد کرده و بسیاری از کارگاهها که توانایی انطباق با تحولات اقتصادی ندارند را در ریسک کاهش تولید یا تعطیلی قرار داده است.
علاوه بر این، ضعف در نظام حمایت مالی و اعتباری و نبود زیرساختهای فروش مدرن و دیجیتال، باعث شده بخش زیادی از ظرفیت این صنعت بلااستفاده باقی بماند. در چنین شرایطی، تمرکز صرف بر کمکهای کوتاهمدت نمیتواند به پایداری اشتغال و تولید کمک کند؛ بلکه ایجاد زمینه برای فعالیت مستقل و رقابتی کارگاهها کلید مقابله با بحران است.
تجربه جهانی نشان میدهد که صنایع کوچک و متوسط در صورت بهرهمندی از ابزارهای مالی مناسب، دسترسی به بازار و امکان توسعه محصول، میتوانند بدون فشار مستقیم بر منابع دولتی، هم اشتغال ایجاد کنند و هم ارزش افزوده اقتصادی تولید کنند. از این رو استفاده از ظرفیتهای دیجیتال و بازارهای صادراتی میتواند هم باعث افزایش درآمد شاغلان صنایعدستی شود و هم ریسک تعطیلی کارگاهها را کاهش دهد.
سیاستهای حمایتی دولت اگر با اصلاحات ساختاری همراه شوند، میتوانند کارگاههای صنایعدستی را به بخش اقتصادی خودکفا و رقابتی تبدیل کنند؛ روندی که هم توان تولید را حفظ میکند و هم فشار بر بودجه عمومی را کاهش میدهد. بدین ترتیب، صنایعدستی نه تنها به عنوان میراث فرهنگی، بلکه به عنوان یک بخش اقتصادی پویا و قابل اتکا میتواند جایگاه خود را در اقتصاد کشور تثبیت کند.
