به گزارش محمدامین سنگبری در زمان اقتصاد
به گزارش زمان اقتصاد، بررسی شاخص‌های کلیدی بازار کار نشان می‌دهد در تابستان ۱۴۰۴ نرخ بیکاری کل به ۷.۴ درصد رسیده و هم‌زمان نرخ بیکاری دانش‌آموختگان دانشگاهی نیز ۱۰.۳ درصد ثبت شده است. این ارقام در مقایسه با سال ۱۳۹۶ کاهش معناداری را نشان می‌دهند طوری که نرخ بیکاری کل از ۱۲.۲ درصد در سال ۱۳۹۷ به حوالی ۷ تا ۸ درصد در سال‌های اخیر رسیده و نرخ بیکاری دانش‌آموختگان نیز از ۱۹.۴ درصد در ۱۳۹۶ به حدود ۱۰.۳ درصد در تابستان ۱۴۰۴ کاهش یافته است.
هر دو شاخص در مسیر کلی کاهشی حرکت کرده‌اند، اما سرعت کاهش در بیکاری دانش‌آموختگان بیشتر بوده است. بیکاری دانش‌آموختگان از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰ از محدوده نزدیک ۲۰ درصد به حوالی ۱۳ تا ۱۴ درصد رسید و پس از آن نیز در ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ روند نزولی ادامه پیدا کرد. در همین دوره، فاصله میان بیکاری دانش‌آموختگان و بیکاری کل هم کوچک‌تر شده است؛ فاصله‌ای که در سال‌های ابتدایی بازه چند واحد درصد بود، در تابستان ۱۴۰۴ به حدود ۳ واحد درصد رسیده است.
کاهش نرخ بیکاری تحصیل‌کرده‌ها؛ جذب بازار کار یا خروج از بازار کار؟
کاهش نرخ بیکاری دانش‌آموختگان در نگاه اول می‌تواند نشانه‌ای از بهتر شدن ظرفیت جذب نیروی متخصص باشد؛ اما از نظر آماری، پایین آمدن نرخ بیکاری همیشه فقط به معنی شغل‌سازی نیست. نرخ بیکاری حاصل نسبت بیکاران به جمعیت فعال است؛ بنابراین اگر بخشی از تحصیل‌کرده‌ها از بازار کار خارج شوند یعنی نه شاغل باشند و نه در جست‌وجوی کار باشند نرخ بیکاری می‌تواند کاهش پیدا کند حتی اگر تغییر بزرگی در تعداد شاغلان رخ نداده باشد. اینجاست که شاخص‌هایی مثل نرخ مشارکت اقتصادی و تغییرات جمعیت فعال تحصیل‌کرده‌ها اهمیت پیدا می‌کند.
در چنین چارچوبی، چند توضیح محتمل درباره افت بیکاری دانش‌آموختگان مطرح می‌شود: بخشی از نیروی کار تحصیل‌کرده ممکن است به دلیل مهاجرت، ادامه تحصیل یا تعویق ورود به بازار کار از آمار فعال‌ها خارج شده باشد. گروه دیگری هم ممکن است به دلیل ناامیدی از یافتن شغل متناسب، جست‌وجوی کار را متوقف کرده باشند؛ اتفاقی که در آمار رسمی، بیکار را کاهش می‌دهد اما لزوما به معنای بهبود کیفیت اشتغال نیست. از این رو، برای قضاوت دقیق‌تر درباره اینکه کاهش بیکاری دانش‌آموختگان محصول جذب بازار کار بوده یا نتیجه کاهش عرضه نیروی کار تحصیل‌کرده، باید هم‌زمان روند مشارکت، اشتغال و نشانه‌های کیفی‌تر بازار کار نیز کنار نرخ بیکاری دیده شود.
برای مطالعه بیشتر، صفحه اقتصاد واقعی در زمان اقتصاد را دنبال کنید.
