به گزارش زمان اقتصاد، آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی، میگوید محدودیت گاز «قطعاً» بر تولید صنایع و توان شرکتها برای انجام تعهدات صادراتی اثر میگذارد. به گفته او، این صنایع نمیتوانند گاز ذخیره کنند و در صورت کسری، راه مشخص و مطمئنی برای ادامه کار با ظرفیت عادی ندارند.
وابستگی صنایع به گاز یکسان نیست. برخی پتروشیمیها گاز را خوراک اصلی تولید میدانند، فولادسازان از آن برای سوخت و فرایند احیا استفاده میکنند و گروه دیگری از واحدها انرژی حرارتی خطوط تولیدشان را از گاز میگیرند.
با توجه به اولویت تأمین گاز خانوارها در فصل سرد، صنعت احتمالاً در اولویت دوم تخصیص قرار میگیرد. نجفی هشدار داده است که در این شرایط ممکن است برخی واحدهای صنعتی تعطیل شوند.
پیامدها
کاهش ظرفیت تولید، عقب افتادن از برنامه فروش، دشواری انجام تعهدات صادراتی و از دست رفتن بخشی از بازارهای هدف، از پیامدهای احتمالی این محدودیتهاست. در پتروشیمیها، کمبود خوراک میتواند تولید محصولات پایه و پاییندستی را کم کند و مواد اولیه صنایع وابسته را هم با اختلال روبهرو کند.
وقتی تولید کم میشود، هزینههای ثابت سر جایش میماند ولی درآمد پایین میآید. به گفته نجفی، بنگاهها مجبور میشوند هزینههای ثابت را کنترل کنند. این کار میتواند به سرمایهگذاری، هزینههای نگهداری و اشتغال آسیب بزند و به کاهش کار پیمانکاران، تأخیر در طرحهای توسعهای و تعدیل نیرو منجر شود. شدت این پیامدها به شدت و مدت محدودیت بستگی دارد.
سوخت جایگزین؛ راهحلی محدود
گازوئیل و مازوت جایگزین کامل گاز نیستند. دسترسی به گازوئیل محدود است و مازوت در همه واحدها قابل استفاده نیست. در واحدهایی که گاز خوراک فرایندی است، جایگزین کردن آن اساساً ساده نیست.
جبران خسارت؛ ابهامی که ریسک را بالا میبرد
ماده ۲۵ قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار جبران خسارت واحدهای تولیدی در شرایط محدودیت انرژی را پیشبینی کرده است. اما به گفته نجفی و فعالان بخش خصوصی، خسارتهای محدودیت برق در سالهای گذشته بهطور مؤثر جبران نشده است. هنوز هم روشن نیست سازوکار جبران خسارتهای احتمالی ناشی از محدودیت گاز چطور اجرا خواهد شد.
نجفی از عملکرد دولتها در ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته انتقاد میکند. به نظر او، اگر در این مدت برای اصلاح الگوی مصرف و کاهش مصرف گاز و برق اقدامات جدیتری انجام میشد، کشور امروز با این سطح از ناترازی روبهرو نبود. کارشناسان معتقدند حل ناترازی گاز به برنامهریزی بلندمدت در تولید، بهینهسازی مصرف، توسعه زیرساختها و کاهش اتلاف انرژی نیاز دارد. ادامه سیاستهای مقطعی و انداختن بار ناترازی روی دوش تولید، با افت تولید، کاهش ارزآوری و تضعیف توان رقابتی صنایع، هزینه سنگینتری به اقتصاد تحمیل میکند.
منبع: پتروشیمیها





