زمان اقتصاد در گفتوگو با حسن جلیلزاده، کارشناس اقتصادی و تحلیلگر بازار سرمایه، در مورد افزایش قیمت خودروها و عوامل زیاندهی ایران خودرو به بررسی جزئیات پرداخته است. بر این اساس ، قیمت برخی محصولات ایران خودرو از ابتدای سال ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۴ رشد چشمگیری داشته است:
به عنوان مثال دنا: از حدود ۴۲ میلیون تومان به ۹۰۹ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان (افزایش حدود ۲۰۲۳ درصد) این رقم بسیار بالاتر از رشد دلار بودهاست.
گروه پژو: از حدود ۳۵میلیون تومان به ۷۱۹ میلیون تومان (افزایش حدود ۱۹۲۹ درصد)
در همین دوره، نرخ دلار آزاد از ۱۲۹۵۲ تومان به ۱۶۳۵۰۰ تومان رسیده که نشاندهنده رشد حدود ۱۱۶۲ درصدی است، و دلار نیمایی نیز از ۹۰۷۷ تومان به ۱۳۷۰۰۳ تومان (رشد حدود ۱۴۲۱ درصد) رسیده است. این اعداد نشان میدهد هرچند دلار افزایش چشمگیری داشته است ولی نرخ خودروها در این چندسال بسیار بیشتر از دلار رشد داشتهاند.
جلیلزاده ادامه داد که زیاندهی بخشی از ایران خودرو و سایر خودروسازان ناشی از:
افزایش هزینه واردات و خرید مواد اولیه که خود تابع نرخهای جهانی و محدودیتهای ارزی است و باید سیستمهای نظارتی کنترل مناسبی بر آنها داشته باشند. دوم آنکه این زیاندهی از مازاد نیروی انسانی در شرکتهای خودروساز ناشی میشود. سوم هزینههای تولید و تعمیرات داخلی که با رشد دستمزدها و تورم همراه بوده است. و در نهایت سیاستهای قیمتگذاری دولتی که مانع انتقال کامل افزایش هزینهها به مشتریان میشود.
به گفته وی، این واقعیتها نشان میدهد که حتی با رشد بیش از هزار درصدی دلار، سودآوری خودروسازان تابع مستقیم نرخ ارز نیست و باید به ساختار هزینهها و نحوه مدیریت تولید توجه ویژه داشت.
به عبارت دیگر، افزایش ۲۰۰۰ درصدی قیمت کارخانه خودرو نه تنها متناسب با دلار نبوده، بلکه افزایشهای بیش از حد قیمت محصولات را نشان میدهد و زیاندهی ایران خودرو را نمیتوان صرفاً به نرخ ارز نسبت داد.
