دادههای رسمی بازار بدهی نشان میدهد میانگین نرخ بهره بدون ریسک طی یک سال اخیر بهطور پیوسته افزایش یافته و اکنون به حدود ۳۸.۱ درصد رسیده است. نرخ اوراق خزانه اسلامی نیز با جهش اخیر از سطح ۳۸ درصد عبور کرده و رکورد تازهای را در بازار ثبت کرده است. این روند بیانگر رشد انتظارات نسبت به نرخهای بهره و افزایش تقاضا برای نقدینگی است.
نمودار تغییرات که بازه آذر ۱۴۰۳ تا آذر ۱۴۰۴ را پوشش میدهد، نشان میدهد نرخهای کوتاهمدت از جمله اوراق ۹۰روزه از محدوده ۳۰ درصدی بهتدریج صعود کرده و در هفتههای اخیر شتاب بیشتری گرفتهاند. این افزایش معمولاً نشانهای از فشار بر منابع مالی و حساسیت بیشتر سرمایهگذاران نسبت به تورم و سیاست پولی است.
عبور نرخها از مرز ۳۸ درصد هزینه استقراض دولت را بالا میبرد؛ زیرا انتشار اوراق جدید نیازمند پذیرش نرخهای بالاتر است. برای شرکتها نیز بالا ماندن بازدهی اوراق کمریسک به معنای افزایش نرخ وام و کاهش جذابیت سرمایهگذاریهای پرریسک است. این وضعیت جریان نقدینگی را به سمت ابزارهای با درآمد ثابت سوق میدهد و میتواند بر حجم معاملات سهام فشار وارد کند.
افزایش نرخهای بدون ریسک در حالی ادامه دارد که سیاستگذار برای مدیریت تورم و محدودکردن رشد پایه پولی ناچار است سطح نرخهای سود را در سطوح بالا حفظ کند. تداوم این روند میتواند ترکیب تأمین مالی اقتصاد و اولویت سرمایهگذاری بنگاهها را تغییر دهد.
