گزارش از سارا جعفری در زمان اقتصاد
به گزارش زمان اقتصاد، با اتکا بر آمارهای به دست آمده از مرکز آمار ایران، میزان و جهش تورم ۱۵ استان پرجمعیت ایران مورد بررسی قرار داده شده و رابطه آن با جمعیت کشور مورد تحلیل قرار گرفته‌است. در سال ۱۴۰۰ کمترین میانگین تورم سالانه با ۱.۹ درصد مربوط به استان سیستان و بلوچستان به دلیل الگوی مصرف متفاوت، سطح قیمت پایین‌تر و فشار تقاضا بوده است. در مقابل، بالاترین میانگین تورم سالانه، یعنی ۲.۷ درصد، در استان‌های گلستان، گیلان و البرز به دلیل رشد سریع‌تر قیمت مسکن، تقاضای بالاتر و سطح قیمت عمومی بیشتر، بالاترین تورم سالانه را در سال ۱۴۰۰ داشته‌اند.
در سال ۱۴۰۱ بالاترین میانگین تورم، یعنی ۴.۱ درصد، در استان‌های آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان و کرمانشاه ثبت شده است. همچنین در سایر استان‌های کشور، میانگین تورم این سال کمتر از ۳.۳ درصد نبوده است. این در حالی است که سیستان و بلوچستان از کمترین تورم در ۱۴۰۰ به بالاترین تورم در ۱۴۰۱ رسید زیرا حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت کالاهای اساسی بیشترین اثر را در این استان داشت. و از سوی دیگر وابستگی به کالاهای وارداتی و هزینه حمل‌ونقل بالا رفت و در مجموع سطح قیمت‌ها که در سال قبل پایین بود، افزایش‌های جدید درصد تورم را بزرگ‌تر کرد.
استان‌های پرجمعیت با بیشترین جهش تورم
بررسی سه استان پرجمعیت طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ یعنی تهران، خراسان رضوی و اصفهان نشان می‌دهد که تورم در سال ۱۴۰۴، نسبت به سال ۱۴۰۰، در استان خراسان رضوی بیشترین تغییر را با ۶۲.۸۷ درصد داشته‌است. اصفهان با ۳۷.۰۸ درصد و پس از آن تهران با ۲۷.۳۸ درصد بعد از خراسان رضوی قرار دارند. در سال ۱۴۰۱، بیشترین میانگین تورم سالانه مشاهده می‌شود. استان اصفهان با میانگین سالانه‌ی تورم ۴ درصد، خراسان رضوی با ۳.۸ درصد و پس از آن تهران با ۳.۳ درصد تورم در سال ۱۴۰۱ مواجه بوده‌اند.
تورم ناپایدار
بین سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، روند ثابتی در سطح تورم استان‌ها مشاهده نمی‌شود و میزان تورم هر سال دچار نوسان است. کم‌نوسان‌ترین سال‌ها، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ هستند؛ به‌طوری‌که حداقل تغییر تورم در استان البرز تنها ۰.۱ درصد و بیشترین تغییر تورم در این دوره ۱.۱ درصد ثبت شده است.
رابطه‌ی بین فقر و افزایش تورم؛ آیا جمعیت بالا موجب افزایش تورم می‌شود؟
آمارها نشان می‌دهد بااینکه تهران استان صنعتی‌تر و با جمعیت بالاتری با اختلاف ۱۰ میلیون و ۴۹۳ هزار نفری با سیستان و بلوچستان است، اما میانگین تورم یکسانی دارد. همچنین سه استان با تورم بالا، جمعیت کمتری دارند و از امکانات کمتری نیز برخوردار هستند.
فقر در استان سیستان و بلوچستان، موجب افزایش تورم آن است. از دلایل افزایش تورم به وسیله‌ی فقر می‌توان به کاهش تولید و عرضه‌ی کالا، افزایش کالای ناچیز، اقتصاد غیررسمی مانند دست فروشی، مشاغل روزمزد و..، کمبود خدمات عمومی و زیرساخت‌ها و نوسانات قیمتی و تورم انتظاری نام برد.
رابطه جمعیت با تورم، با توزیع نابرابر منابع، افزایش هزینه‌های اجتماعی و دولتی، ساختار سنی جمعیت، نرخ بیکاری و اشتغال و موارد دیگری دارد که زیاد و کم شدن آنها موجب تغییر در مقدار نرخ تورم می‌شود.
برای مطالعه بیشتر، صفحه اقتصاد واقعی را در زمان اقتصاد دنبال کنید.
