محمدتقی طاهری، کارشناس حملونقل بینالملل و لجستیک با اشاره به آغاز روند تولید دستگاه ایکسری در ایران، از استقرار ۱۴ دستگاه در گمرکات و مبادی مرزی کشور خبر داد. وی تأکید کرد که تولید این دستگاهها با استانداردهای جهانی و قیمتی حدود یکسوم نمونههای خارجی انجام شده است.
طاهری با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری در سال ۱۳۹۶ درباره ورود روزانه هزاران کانتینر بدون بازرسی به کشور، خاطرنشان کرد: «پس از این تذکرات، زمینه ساخت این دستگاه راهبردی در کشور فراهم شد و اولین دستگاه پس از ۸ ماه در گلوگاه شهید شرافت نائین مستقر شد.»
به گفته این کارشناس، در حالی که تنها سه کشور آمریکا، چین و آلمان فناوری ساخت ایکسری را در اختیار دارند، متخصصان ایرانی بدون دسترسی به نمونه مشابه، موفق به طراحی و تولید داخلی این دستگاه شدهاند.
طاهری مهمترین مانع توسعه تولید را سیاستهای گمرک دانست و گفت: «گمرک با ادعای عدم دارا بودن گواهی بهرهبرداری جهانی، از خرید مستقیم دستگاهها خودداری میکند، در حالی که مطابق قانون جهش تولید، محصول داخلی با گواهی انطباق نیاز به گواهی بینالمللی ندارد.»
وی مشکل دیگر را نحوه قراردادهای BOO (ساخت-تملک-بهرهبرداری) عنوان کرد که بازگشت سرمایه را برای شرکتهای دانشبنیان با مشکل مواجه میسازد. این در حالی است که کشور به حداقل ۱۰۰ دستگاه ایکسری نیاز دارد.
توسعه تولید ایکسری داخلی نه تنها از خروج ارز جلوگیری میکند، بلکه با کشف قاچاق کالا به حفظ امنیت اقتصادی کشور و حمایت از تولید داخلی کمک میکند. رفع موانع اداری میتواند زمینه بهرهبرداری از این فناوری را در تمامی مبادی مرزی فراهم کند.
