به گزارش زمان اقتصاد، بررسی جزئیات آماری مرکز آمار نشان میدهد تخممرغ در دیماه یکی از بالاترین نرخهای افزایش قیمت را در میان اقلام خوراکی تجربه کرده است. کالایی که سالها بهعنوان جایگزین ارزان گوشت و مرغ، نقش ضربهگیر معیشتی را در سبد غذایی خانوارهای کمدرآمد ایفا میکرد، اکنون خود به یکی از کانونهای اصلی فشار تورمی تبدیل شده است.
افزایش بیش از ۱۴۶ درصدی قیمت تخممرغ، فاصلهای معنادار با میانگین تورم عمومی و تورم خوراکیها دارد؛ موضوعی که نشان میدهد جهش قیمت این کالا صرفاً تابع روند کلی تورم نیست، بلکه ریشه در عوامل ساختاری و سیاستی دارد. مهمترین عامل این جهش را باید در حذف ارز ترجیحی و تغییر سیاست ارزی دولت جستوجو کرد؛ سیاستی که با حذف یارانه از ابتدای زنجیره تأمین و انتقال آن به انتهای زنجیره، عملاً هزینه نهادههای تولید را بهطور مستقیم افزایش داد.
وابستگی بالای تولید تخممرغ به نهادههای دامی وارداتی، همزمان با حذف ارز ترجیحی، نوسانات نرخ ارز و اختلال در تأمین و توزیع نهادهها، باعث شد هزینه تمامشده تولید بهشدت افزایش یابد. در شرایطی که سیاستهای جبرانی و ابزارهای تنظیم بازار کارآمدی برای مهار این شوک هزینهای وجود نداشت، فشار افزایش قیمتها بهطور کامل به مصرفکننده منتقل شد.
پیامد تورم تخم مرغ برای دهکهای پایین
پیامد این وضعیت برای دهکهای پایین درآمدی سنگینتر است؛ گروهی که تخممرغ سهم بالایی در تأمین پروتئین روزانه آنها دارد. افزایش شدید قیمت این کالای پایهای، به معنای کاهش مصرف پروتئین حیوانی، تشدید ناامنی غذایی و جایگزینی ناخواسته با اقلام کمکیفیتتر است. از این منظر، گرانی تخممرغ صرفاً یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه هشداری جدی در حوزه سلامت و امنیت غذایی جامعه به شمار میآید.
تجربه بازار تخممرغ نشان میدهد هر کالایی که مشمول حذف ارز ترجیحی شده، با جهش تورمی مشابهی مواجه شده است. این الگو بیانگر آن است که سیاست حذف ارز ترجیحی، بدون ایجاد زیرساختهای حمایتی مؤثر و نظام جبرانی کارآمد، نهتنها به مهار تورم منجر نشده، بلکه فشار هزینهای را مستقیماً به سفره خانوارها منتقل کرده است.
در مجموع، دادههای مرکز آمار تصویری نگرانکننده از بازار تخممرغ ترسیم میکند؛ بازاری که در آن سیاستهای ارزی، افزایش هزینه تولید و کاهش قدرت خرید خانوارها بهطور همزمان عمل کردهاند. تداوم این روند میتواند پیامدهایی فراتر از بازار مواد غذایی داشته باشد و به تهدیدی جدی برای معیشت و امنیت غذایی جامعه تبدیل شود.
برای مطالعه بیشتر، اقتصاد واقعی را در زمان اقتصاد دنبال کنید.
