به گزارش زمان اقتصاد، بر اساس آمار بانک مرکزی، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران در مردادماه ۱۴۰۵ با افزایش ۳.۷ درصدی نسبت به تیرماه، به رقم ۷۷۰.۳ رسید. این شاخص در مقایسه با مرداد سال قبل ۸۴.۴ درصد افزایش نشان میدهد و تورم دوازدهماهه منتهی به مرداد نیز به ۶۵.۱ درصد رسیده است.
دادههای منتشرشده نشان میدهد تورم ماهانه پس از ثبت ارقام بالا در ماههای ابتدایی سال، از ۸.۵ درصد در اردیبهشت و ۷.۴ درصد در خرداد به ۳.۶ درصد در تیرماه کاهش یافته بود؛ اما در مرداد با افزایش خفیف ۰.۱ واحد درصدی، به ۳.۷ درصد رسید. بنابراین، هرچند سطح تورم ماهانه نسبت به اردیبهشت کمتر شده، نمیتوان مرداد را ادامه کامل روند کاهشی دانست؛ بلکه نشانهای از توقف یا تثبیت موقت روند نزولی است.
در عین حال، شاخصهای بلندمدتتر همچنان از تشدید فشارهای تورمی حکایت دارند. تورم نقطهبهنقطه از ۸3.۹ درصد در تیرماه به ۸۴.۴ درصد در مرداد افزایش یافته است. تورم سالانه نیز که در تیرماه ۶۱.۴ درصد بود، در مرداد به ۶۵.۱ درصد رسید. به بیان دیگر، کاهش نسبی تورم ماهانه هنوز به کاهش تورم سالانه و نقطهبهنقطه منجر نشده و سطح عمومی قیمتها همچنان با سرعت بالایی نسبت به سال گذشته رشد میکند.
کالاها ارزانتر از خدمات؛ شکاف تورمی عمیقتر شد
تفکیک شاخص کل به دو گروه کالا و خدمات نشان میدهد که در مرداد، تورم ماهانه خدمات از کالاها بیشتر بوده است. شاخص بهای گروه کالا در مرداد نسبت به ماه قبل ۳ درصد افزایش یافت، در حالی که شاخص گروه خدمات رشد ۴.۷ درصدی را ثبت کرد.
با این حال، در مقیاس سالانه، کالاها همچنان رشد قیمتی بهمراتب بیشتری نسبت به خدمات داشتهاند. تورم نقطهبهنقطه گروه کالا به ۱۲۱.۵ درصد رسیده، در حالی که این نرخ برای خدمات ۴۹.۳ درصد گزارش شده است. تورم دوازدهماهه کالا نیز ۹۲.۲ درصد و برای خدمات ۴۰.۲ درصد بوده است.
این ارقام نشان میدهد فشار تورمی انباشته در بازار کالا، بهویژه کالاهای مصرفی، بسیار شدیدتر از بخش خدمات بوده است؛ اما در مردادماه، خدمات نقش پررنگتری در افزایش ماهانه هزینه زندگی خانوارها ایفا کردهاند.
مسکن و ارتباطات؛ پیشرانهای تورم مرداد
در میان گروههای اصلی، بیشترین افزایش ماهانه قیمت در مرداد به دخانیات با ۳۰ درصد اختصاص داشت. پس از آن، گروههای ارتباطات با ۵.۷ درصد و مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها با ۵.۶ درصد بیشترین رشد را ثبت کردند.
رشد ۵.۶ درصدی هزینههای مسکن و خدمات مرتبط، از آن جهت اهمیت دارد که این گروه سهم بالایی در سبد هزینه خانوار دارد و میتواند اثر قابلتوجهی بر هزینه معیشت، بهخصوص برای خانوارهای مستأجر، بر جای بگذارد. افزایش قیمت در گروه ارتباطات نیز با رشد ۵.۷ درصدی، از دیگر عوامل فشار بر هزینههای ماهانه خانوار بوده است.
در سایر گروهها نیز شاخص قیمت اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه ۴.۴ درصد، کالاها و خدمات متفرقه ۴.۱ درصد، پوشاک و کفش ۳.۹ درصد، تفریح و امور فرهنگی ۳.۸ درصد و رستوران و هتل ۳.۶ درصد افزایش یافت.
در مقابل، کمترین رشد ماهانه مربوط به گروه تحصیل با ۰.۸ درصد، حملونقل با ۲.۲ درصد، بهداشت و درمان با ۲.۳ درصد و خوراکیها و آشامیدنیها با ۲.۶ درصد بوده است.
آمار مردادماه بیانگر آن است که شدت رشد ماهانه قیمتها نسبت به اوج اردیبهشت کاهش یافته، اما تورم ماهانه هنوز در سطح بالای ۳ درصد قرار دارد؛ سطحی که در صورت تداوم، با تورم سالانه بسیار بالا سازگار است. از سوی دیگر، افزایش مجدد تورم نقطهبهنقطه و تورم دوازدهماهه نشان میدهد اثر کاهش شتاب تورم ماهانه هنوز به بهبود شاخصهای اصلی تورمی منجر نشده است.
بنابراین، توصیف دقیقتر وضعیت مرداد این است که روند نزولی تورم ماهانه پس از سه ماه کاهش، متوقف شده و در سطحی نسبتاً بالا تثبیت شده است؛ در حالی که فشار تورمی انباشته، بهویژه در بخش کالا و هزینههای مسکن، همچنان ادامه دارد.
