تحلیگر تحریریه زمان اقتصاد: صبا توکلی
میانگین بازدهی صندوقهای طلا در بازهی ماهانه ۱۱.۴ درصد ثبت شدهاست. این رقم در مقایسه با بازدهی مثقال طلا و طلای ۱۸ و ۲۴ عیار که ۱۱.۲ درصد بوده، نشان میدهد صندوقهای طلا تقریبا هممسیر با روند اصلی طلا حرکت کردهاند.
این نزدیکی رفتاری، همان تفاوت بنیادینی است که ابزارهای مبتنی بر طلا مانند صندوقها را از بازار سکه متمایز میکند؛ بازاری که معمولا درگیر نوسانهای غیرقابلپیشبینی، شوکهای مقطعی و گاه رفتارهای هیجانی است.
در بازه سهماهه نیز صندوقهای طلا با ۳۵ درصد رشد، بار دیگر رفتاری مشابه با بازار طلا داشتهاند. بازدهی مثقال طلا در همین دوره ۳۴.۸ درصد بوده که نشان میدهد صندوقها توانستهاند با دقت بالایی تغییرات قیمت طلا را دنبال کنند. این همسویی دقیق، اهمیت ساختار صندوقها و نقش بازارگردانها را در حفظ فاصله کم میان قیمت واحدهای صندوق و ارزش ذاتی داراییهای طلایی آنها برجسته میکند.
میانهروی صندوقها در بازدهی سالانه
مقایسهی سالانه تصویر روشنتری از اختلافها ارائه میکند. میانگین بازدهی صندوقهای طلا طی یک سال گذشته به ۱۴۷.۵ درصد رسیدهاست؛ درحالیکه بازدهی مثقال طلا ۱۵۴.۹ درصد و بازدهی طلای ۱۸ و ۲۴ عیار ۱۵۴.۷ درصد بودهاست.
فاصلهی میان صندوقها و طلا در بازدهی سالانه کم است و همین موضوع نشان میدهد صندوقها توانستهاند حرکت بلندمدت بازار طلا را با دقت زیاد دنبال کنند.
در مقابل، سکهها در این دوره اختلاف معناداری با طلا و صندوقهای طلا داشتهاند. بازدهی سالانهی سکهی بهار آزادی ۱۳۰.۲ درصد، سکهی امامی ۱۳۱.۹ درصد و نیمسکه ۱۳۱.۱ درصد ثبت شده است. ربعسکه نیز ۱۱۳.۰ درصد و سکهی گرمی ۱۱۴.۵ درصد رشد کردهاند.
این ارقام نشان میدهد هرچه قطعهی سکه کوچکتر شده، بازدهی آن از مسیر اصلی طلا فاصلهی بیشتری گرفتهاست. ریشهی این تفاوت را میتوان در رفتار معاملاتی بازار سکه، هزینههای معاملاتی، تفاوت نقدشوندگی و حساسیت بالاتر قیمت سکههای کوچکتر به هیجان بازار جستوجو کرد.
عقبماندگی سکهها در بازههای کوتاهمدت
در بازه ماهانه نیز تفاوت بازدهی صندوقها و سکهها کاملا قابل مشاهده است. بازدهی سکهی امامی تنها ۷.۸ درصد و بازدهی سکهی بهار آزادی ۱۰.۴ درصد بوده که نسبت به طلا با ۱۱.۲ درصد و صندوقها با ۱۱.۴ درصد فاصلهی محسوسی دارد.
این وضعیت در بازهی سهماهه نیز تکرار میشود؛ صندوقهای طلا ۳۵ درصد رشد داشتهاند، اما بازدهی سکهی بهار آزادی ۲۷.۷ درصد و سکهی امامی ۲۴.۴ درصد بودهاست.
این اختلافها نشان میدهد بازار سکه در دورههای کوتاهمدت واکنشهای متفاوتتری به نوسانهای ارزی و انتظارات تورمی داشته و این واکنشها همیشه با مسیر طلا و صندوقها همخوان نبودهاست. بنابراین، بخش بزرگی از فاصله بازدهی میان صندوقها و سکهها در همین رفتار متفاوت کوتاهمدت شکل میگیرد.
علت تفاوت؛ نوسانپذیری سکه در برابر ثبات صندوقها
صندوقهای طلا به دلیل ساختار معاملاتی متفاوت، رفتار پایدارتر و نزدیکتری به بازار جهانی طلا دارند. قیمت واحدهای این صندوقها بر پایهی ارزش روز داراییهای طلایی محاسبه میشود و امکان بازارگردانی فعال، فاصلهی قیمتی با ارزش ذاتی را محدود میکند.
در مقابل، بازار سکه در ایران تحت تأثیر عوامل اضافهتری مانند فاصله عرضه و تقاضا، هزینهی نگهداری، محدودیتهای معاملاتی، رفتار هیجانی و حباب قیمتی قرار دارد؛ مسائلی که میتواند باعث اختلاف بازدهی سکهها با طلا شود.
جمعبندی؛ صندوقها نزدیکترین رفتار را به طلا دارند
سه بازه زمانی ماهانه، سهماهه و سالانه یک پیام مشترک دارند؛ صندوقهای طلا بیش از سایر ابزارهای مبتنی بر طلا توانستهاند مسیر واقعی طلا را دنبال کنند و در برابر نوسانهای شدید بازار سکه، عملکرد منسجمتری ارائه دهند.
برای مطالعه بیشتر، صفحه بورس در زمان اقتصاد را مطالعه کنید.
