تحقیق و گزارش از احمد قربانی خبرنگار زمان اقتصاد:
پروژه ملی فیبر نوری بهعنوان یکی از بزرگترین طرحهای زیرساختی کشور، نقشی محوری در رشد اقتصاد دیجیتال و درآمدهای پایدار مالیاتی دارد. این پروژه علاوه بر ارتقای کیفیت ارتباطات، تأثیر مستقیمی بر افزایش تولید ناخالص داخلی، اشتغالزایی و کاهش هزینههای عملیاتی در سطح ملی دارد.
حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، درباره اجرای این طرح ملی اظهار کرد: «در دولت چهاردهم، اجرای پروژه فیبر نوری در اولویت قرار گرفته و تمرکز اصلی بر اتصال مراکز استانها است. بر اساس برنامه هفتم توسعه، تا پایان سال ۱۴۰۷ باید ۲۰ میلیون پوشش و ۱۰ میلیون اتصال فیبر نوری ایجاد شود. شرکت مخابرات ایران نیز پروژه مهاجرت از شبکه مسی به فیبر نوری را آغاز کرده است تا شبکه مسی بهطور کامل حذف شود. تعهدات اپراتورها در این زمینه نیز بهصورت مستقل و هماهنگ با پروژه ملی در حال اجراست.»
برآوردها نشان میدهد که به ازای هر ۱۰ درصد رشد در ضریب نفوذ اینترنت ثابت، ۱.۵ درصد به تولید ناخالص داخلی افزوده میشود. همچنین ایجاد هر یک میلیون اتصال جدید فیبر نوری، موجب ۱۰ هزار شغل مستقیم و ۳۰ هزار شغل غیرمستقیم میشود. این روند، علاوه بر کاهش بیکاری، پایههای مالیاتستانی دیجیتال را گسترش داده و به پایداری درآمدهای دولت کمک میکند.
از منظر اقتصادی، هرچند اجرای پروژه فیبر نوری در کوتاهمدت هزینهبر است، اما در بلندمدت با کاهش هزینههای نگهداری، صرفهجویی در مصرف انرژی و افزایش بهرهوری عملیاتی، بازگشت مالی بالایی دارد.
شبکههای مسی قدیمی که سالها زیرساخت ارتباطی کشور را تشکیل میدادند، دیگر از نظر اقتصادی بهصرفه نیستند. در مقابل، فیبر نوری با عمر مفید ۳۰ تا ۵۰ سال و هزینه نگهداری کمتر، بهعنوان یک سرمایهگذاری پایدار و سودآور شناخته میشود.
اقتصاد، سیستمی پویا و بههمپیوسته است که رشد آن به سرمایه انسانی، فناوری و بهرهوری وابسته است. شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP)، مهمترین معیار سنجش عملکرد اقتصادی کشورهاست و رابطه مستقیمی با میزان سرمایهگذاری در فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) دارد.
طبق گزارش اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU)، در سال ۲۰۱۹ حدود ۶.۵ درصد از GDP جهانی به صنعت ICT اختصاص یافته و این بخش رشدی سریعتر از میانگین اقتصاد جهانی داشته است.
نمونه بارز این ارتباط، کشور ژاپن است که با سرمایهگذاری ۳.۸ درصد از GDP در ICT، بیش از ۸.۷ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را از این صنعت به دست آورده است.
در مقابل، ایران در سال ۲۰۲۰ تنها ۰.۰۲ درصد از GDP خود را به توسعه ICT اختصاص داده است؛ رقمی که نشان میدهد برای دستیابی به رشد اقتصادی پایدار، باید سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال بهصورت جدیتری دنبال شود.
سرمایهگذاری در فناوریهای دیجیتال، از جمله فیبر نوری، نهتنها به افزایش تولید و اشتغال کمک میکند، بلکه منابع مالیاتی جدیدی از محل فعالیتهای آنلاین، تجارت الکترونیک و خدمات مبتنی بر داده ایجاد مینماید.
به این ترتیب، دولت میتواند از وابستگی به درآمدهای نفتی فاصله بگیرد و به سمت درآمدهای پایدار، شفاف و فناورانه حرکت کند.
در عصر اقتصاد دیجیتال، کشورهایی موفقتر خواهند بود که زیرساختهای ارتباطی خود را تقویت کرده و از فناوریهای نوین برای افزایش بهرهوری، شفافیت و عدالت مالیاتی بهره ببرند.
فیبر نوری میتواند همان حلقه اتصال میان رشد اقتصادی، توسعه پایدار و عدالت مالیاتی در ایران باشد.
