عباس عسکری، مدیرعامل گروه فناوری اطلاعات و ارتباطات مهیمن در رویداد «فناوری نظارتی و هوش مصنوعی برای پایش بلادرنگ انطباق و کشف تقلب» که در پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی برگزار شد، گفت: وقتی میخواهیم ببینیم از فناوریهای نظارتی مبتنی بر هوش مصنوعی چقدر میتوانیم استفاده کنیم باید قبل از آن بدانیم زمینهها و الزاماتی که این فناوری لازم دارد چقدر در کشور آماده و تا چه میزان نیازمندی به هوش مصنوعی حس شده است؟ همچنین اگر این نیاز حس شده است دستگاههایی که در جایگاه سیاستگذار و ناظر هستند خودشان ذینفع هستند یا خیر؟ یعنی خود این دستگاهها اجازه میدهند بخش خصوصی در این حوزه ورود کند یا خیر؟ از طرفی باید بدانیم دستگاههایی که سالهاست با نظام سنتی مانوس شدهاند چگونه با فرهنگ و ابزارهای جدید مواجه میشوند؟
عسکری ادامه داد: از همین رو وقتی در خصوص نظارت هوشمند صحبت میکنیم باید مقدمات طولانی را در نظر بگیریم و سپس به فناوری برسیم. از لحاظ توسعه فناوری با مشکلات زیادی در کشور مواجه نیستیم و به راحتی میتوانیم به فناوریهای مورد نظر دست یابیم. خوشبختانه نیروهای انسانی توانمند و نخبه جزو اصلیترین داراییهای کشور هستند و با بهرهگیری از جوانان کشورمان دستیابی به فناوری کار سختی نیست.
دستگاههای اجرایی در حوزه پرداخت الزامی به استفاده از فناوری حس نمیکنند
مدیرعامل گروه مهیمن بیان کرد: اعلام نیاز به فناوری از سوی دستگاهها و توزیع فناوری بین سازمانها، پیچیدهترین قسمت این مسیر است. دستگاههای اجرایی در حوزه رگتک یا همان خدمات بانکی و پرداخت اساسا الزامی به استفاده از فناوری حس نمیکنند. در واقع مشاهده میکنیم که یک سری الزاماتی از سوی دستگاه ناظر ابلاغ میشود که بیشتر کارکرد تزیینی دارد.
عسکری عنوان کرد: نظام بانکی و پرداخت هیچ تعهدی نسبت به تقلبی که صورت میگیرد ندارد و در این شرایط مشتری است که باید به دنبال دلیل پرداخت غیرمجاز از حسابش باشد. به طور طبیعی بانک به دنبال این نمیرود که برای پیشگیری از تقلب به سمت استفاده از فناوریهای هوشمند برود. با وجود اینکه هم اکنون زیرساختهای کشف تقلب تا حد زیادی توسعه یافته است بانکها در شرایط بحرانی صرفا میخواهند در اولین نقطه مسئله را خاتمه دهند. برای بانک فقط چرخش پول مهم است و اینکه چه پولی از کجا آماده است مهم نیست.
زیرساختهای فناوری در بانکها عموماً تزیینی است
مدیرعامل گروه مهیمن تاکید کرد: در حوزه تقلبهای بانکی وقتی بانک ملزم به این نیست که در صورت بروز تخلف ابتدا پول را به حساب مشتری برگرداند و سپس به دنبال منبع تقلب برود؛ صرفا در حد فرار از جرایم دستگاههای نظارتی ماجرا را دنبال میکند. این روند در بانکها عموما تبدیل به ایجاد زیرساختهای تزیینی میشود. لذا قبل از اینکه صحبت فناوری را بکنیم باید نگران زیرساختهای قانونی استفاده از فناوری هوشمند باشیم.
عسکری گفت: استفاده از فناوری هوش مصنوعی به جای اینکه به سمت تحلیل رفتار مشتری برای منافع بانک برود به سمت تامین منافع دستگاه حاکمیتی کشیده شده است. موضوعی مثل شناسایی تراکنشهای غیرمجاز که در همه جای دنیا وظیفه سازمان امور مالیاتی است در ایران به گردن بانکها انداخته شده است.
مدیرعامل گروه مهیمن افزود: اگر بانکها در ازای تخلفی که اتفاق میافتد هزینهای پرداخت میکردند در این صورت خودشان به دنبال این میرفتند که از فناوری برای ارائه سرویسهای جدید، اعتبارسنجی مشتریان و کشف تقلب استفاده کنند. درحالی که هم اکنون کسب و کار بانکها در شرایطی رونق دارد که تا جای ممکن دخالت ناظران و سیاستگذاران کاهش یابد.
فضای اقتصادی غیرشفاف مانع از توسعه فناوریهای هوشمند میشود
عسکری بیان کرد: در شرایطی که هزینه کشف تقلب را مشتری میدهد ورود بانکها به حوزه نظارت اساسا اشتباه است. باید به این مسئله توجه داشته باشیم که در فضای اقتصادی غیرشفاف بانکها لزومی به استفاده از فناوریهای هوشمند و هزینه برای آن حس نمیکنند.
مدیرعامل گروه مهیمن تاکید کرد: وقتی نظامهای مدرن پرداخت مبتنی بر فناوریهای هوشمند راهاندازی میشود و بانکها متوجه میشوند که باید هزینه نکول را پرداخت کنند؛ شروع به توسعه و استفاده از فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی میکنند.
ضرورت توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی برای مقابله با تهدیدات سایبری
عسکری عنوان کرد: قطعا چالشهایی که تاکنون کشور در حوزه بانکداری و پرداخت با آنها مواجه شده به دلیل نبود فناوری است و نه به دلیل وجود آن. در صورتی که نظام بانکی با فناوریهای هوشمند به خوبی هماهنگ شده بود بدون شک با چالشهایی که در سال جاری برای دو بانک رخ داد مواجه نمیشدیم. اگر ما زیرساختهای پیشرفته هوش مصنوعی را برای مقابله با تهدیدات سایبری بهکار برده بودیم بسیاری از مشکلات قابل پیشبینی و شناسایی بود.
مدیرعامل گروه مهیمن در خاتمه گفت: بازهم تاکید میکنم فناوری به راحتی قابل دستیابی است و آنچه مشکلات زیادی را ایجاد کرده تغییر فرهنگ سازمانها در مواجه و استفاده از فناوریهای هوشمند است.
برای مطالعه بیشتر، صفحه اقتصاد دیجیتال را در زمان اقتصاد دنبال کنید.
